Çiğdem Toker; Samsun Şehir Hastanesi yatırımının altı yıl sürmesinde kimlerin ne sorumluluğunun bulunduğu, kaynakların doğru ve yerinde kullanılıp kullanılmadığı sorusunun cevapları bilinmiyor.
Türkiye’de, kamu yatırımları açısından, mali yapısı birbirinden tamamen farklı iki ayrı tipte şehir hastanesi var.
Bu isme kaynaklık eden ilk grup şehir hastanesi; Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle yaptırıldı. Devlet, bir grup büyük inşaat şirketi ve onların ilişkide olduğu banka, finansman ve yatırım kuruluşlarıyla hem tutar (kira ve hizmet bedeli) hem de vade açısından (25 yıl) devasa ve zincirleme ağ şeklinde bir borçluluk ilişkisi içine girdi.
Sağlık Bakanlığı, 20-25 yıllık sözleşmelere imza attı. Ama bir şey oldu.
Borcun bütçeye yıllar içinde nasıl yansıyacağı fark edilince KÖİ modelli şehir hastanesi yapımına son verildi. Daha önce planlanmış şehir hastaneleri için KÖİ modelinden vazgeçildi. Bunların bir kısmı, yenileri de eklenerek Kamu İhale Kanunu’na göre ihaleyle yaptırılması yolu benimsendi.
Birkaç gün önce Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın, törenine katılarak şehir hastanelerini eleştirenleri eleştirdiği Samsun Şehir Hastanesi işte böyle bir şehir hastanesiydi.
Yani KÖİ modeline göre yaptırılması planlanmıştı. Ancak 2019 yılında bundan vazgeçilerek Kamu İhale Kanunu ihalesine göre usul benimsendi.
***
Normal olarak bu iki ayrı tip hastane modeline aynı adı vermemek, aynı isimle anmamak gerekiyor. Ama bunun taktik bir tercih olduğu anlaşılıyor. Çünkü Erdoğan’ın “hayali” olan şehir hastanesi meselesinde propaganda açısından aslolan ölçek. Büyüklük ölçeği. Büyük mü, evet.
Birbirine benzemez mali modeldeki iki tip şehir hastanesi de büyük. Çok yataklı, yüksek tavanlı, uzun koridorlu. O zaman aynı isimle anabiliriz diye düşünülüyor. Nasılsa millet de bu ayrıntılarla ilgilenmez diye düşünülüyor olmalı.
O zaman iktidarın bakış açısıyla, milletin ilgilenmeyeceği düşünülen bu nedenle seramonilerdeki hitaplara asla dahil edilmeyen bazı ayrıntıları paylaşayım:
-Samsun Şehir Hastanesi’nin ihalesi 27 Ağustos 2020 yılında yapılmıştı. O yıl doğan bir çocuk, hafta başı okula başladı.
Oysa bir yıl sonra bitecekti.
- Beş yıllık gecikmede, zeminle ilgili problemler kadar, kamuoyuyla paylaşılmayan kapasite artışının da payı olmalı. Altı yıl önce 900 yataklı diye ihale edilen Samsun Şehir Hastanesi’nde yatak sayış yüzde 62 oranında artarak 1458 yatağa çıkarıldı. Yatak sayısının yanı sıra hastanenin tıbbi birimleri, inşaat yüzölçümü gibi veriler de tamamen değişti. Bunu da Erdoğan’ın katıldığı tören vesilesiyle öğrendik.
-2020 yılında yaklaşık maliyeti 1,5 milyar lira üzerinden yapılan ihaleyi, 1 milyar 69 milyon TL teklifle, Gürbağ Grup kazanmıştı. Bu yıl bir de ikmal ihalesi yapıldığını ve 440,5 milyon TL tutarındaki bu ihaleyi yine aynı firmanın kazandığını haber olarak okuduk.
- Artan yatak sayısının maliyeti yukarıya çekmesi beklenir. Maliyetin altı yıl içinde ne kadar arttığı açıklanmadı. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan, açılış törenindeki konuşmasında 17 milyar TL’den söz etti.
Samsun Şehir Hastanesi yatırımının altı yıl sürmesinde kimlerin ne sorumluluğunun bulunduğu, kaynakların doğru ve yerinde kullanılıp kullanılmadığı sorusunun cevapları bilinmiyor. Tersine bu durum normalmiş gibi konuşmalar yapıldı.
Samsun Şehir Hastanesi, şehir hastanesi adıyla anılan hastanelerin 27.'si oldu ancak 27 hastanenin 18’i KÖİ modeliyle yaptırılmıştı. Sağlık Bakanlığı, o 18 hastane için ilgili şirketlere 2040’lı yıllara kadar (her birinin süreleri farklı) kira ve hizmet bedeli ödemeyi sürdürecek.
Bu yılın Ocak-Ağustos döneminde 18 KÖİ modelli hastane için bütçeden yapılan ödeme 100 milyar 779 milyon TL’ye ulaştı. Bu da günde yaklaşık 420 milyon TL anlamına geliyor.
Mali yapıları birbirinden tamamen farklı iki tip şehir hastanesinin sırf büyüklükleri benziyor diye aynı isimle anılmasının ardından, işte bu hesapların görülmesini istememe motivasyonu da var.
Şehir hastanelerinde israf mı? Daha neler.
ÜYE YORUMLARI
Yorum YapFacebook Yorumları
