'Fahiş kazanç' iadesinde sayı artar mı?

Çiğdem Toker; Kanunda resmen “piyasa dolandırıcılığı” olarak anılan bu suçun cezası; 3 yıldan 5 yıla kadar hapis; ve beş bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, SPK’nın (Sermaye Piyasası Kurulu) geçen hafta duyurduğu “fahiş kazanç” ın gönüllü iadesi konusunda, beş kişinin iadede bulunduğunu açıkladı.  

TMSF (Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu) Başkanı ile görüştüğünü ve bu bilgiyi ondan aldığını ekledi.  

AA’nın Editör Masası programına katılarak, gündemdeki soruları yanıtlayan Bakan Gürlek; zararın iki katının karşılanmasının etkin pişmanlık sebebi olduğunu ancak bunun soruşturmanın, dosyanın kapandığı anlamına gelmediğini belirtti.  

SPK 1 Ekim tarihli duyurusunda bu ödemeyi yapacak kişilere adres olarak TMSF bünyesindeki Birleşik Fon Bankası’nı göstermişti. Nitekim, elde ettiği 2,2 milyar TL’lik kazanç günlerdir konuşulan eski bakan ve AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya’nın 1 milyar 860 milyon TL tutarındaki iadeyi Birleşik Fon Bankası’na yatırdığını Hürriyet’ten Musa Kesler imzasıyla okuduk. 

En az iki katı ve en az 500 bin TL 

SPK mevzuatına göre, sermaye piyasası araçlarının fiyat, fiyat değişimi, arz ve taleplerine dair yanlış/yanıltıcı izlenim uyandırmak amacıyla işlem yapanların cezai sorumluluğu doğuyor.  

Kanunda resmen “piyasa dolandırıcılığı” olarak anılan bu suçun cezası; 3 yıldan 5 yıla kadar hapis; ve beş bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası.

Son günlerde, fon vurgunu bağlamında çok konuşulup tartışılan etkin pişmanlık da aynı maddede (SPKn. M.107) düzenleniyor. Sermaye piyasalarındaki etkin pişmanlık koşulları şöyle: 

Manipülatif işlemlerle elde ettiği veya elde edilmesine sebep olduğu menfaatin: 

-En az iki katının Hazine’ye ödenmesi gerekiyor. 

-Bu tutarın 500 bin TL’den az olmaması gerekiyor.  

Etkin pişmanlık ve iadenin zamanlaması 

Fon vurgunu, hacmi ve bağlantıları açısından o kadar dipsiz bir kuyu ki, yetkili isimlerin yaptığı her bilgilendirme, yeni soruları beraberinde getiriyor. Sözgelimi, piyasa dolandırıcılığındaki etkin pişmanlık mekanizmasında, ödemenin zamanı büyük önem taşıyor.  

-Bu ödeme soruşturma başlamadan önce yapılmışsa ceza verilmiyor.  

-Soruşturma aşamasında ödenirse, ceza yarısı oranında indiriliyor.  

-Soruşturma tamamlanıp dava açıldıktan sonra, hüküm verilinceye kadar ödenirse, cezanın üçte biri oranında indiriliyor.  

Dolayısıyla Bakan Gürlek, iki katın ödenmesinin etkin pişmanlığa dayanak oluşturacağını ancak bu ödemenin dosyanın kapanması anlamına gelmediğini söylerken. Sermaye Piyasası Kanunu’ndaki maddeye atıfta bulunmuş oluyor.  

Sermaye Piyasası mevzuatındaki ödeme dönemlerine göre cezayı düzenleyen fıkrası dikkate alındığında eski Bakan Sayan Kaya, 1 milyar 860 milyon TL’yi soruşturma aşamasında ödediği için eğer dava sonunda bir cezaya mahkum edilirse yarısına hükmedilme imkanından yararlanmış olacak. 

Tutuklu şüpheli sayısının 85’e ulaştığı, 207 kişi hakkında da işlem yapıldığı açıklanan soruşturmada, en büyük işlemleri yapan sayısının 50 kişi olduğu dikkate alındığında, bu geri ödemelerin seyri ve zamanlaması, dikkatle izlenecek konular arasında öne çıkıyor. 

TMSF bünyesindeki Birleşik Fon Bankası hesabına yatırılacak  “fahiş kazançlar” açısından dava açılıp sonuçlanıncaya kadar geçecek oldukça uzun bir süre olduğunu söylemek mümkün. Bu kişiler arasında Sayan Kaya kadar bilinirliği olan etkili isim ve kuruluşların da bulunduğu kulislerde konuşuluyordu.  

Adalet Bakanı Gürlek’in “Kısa sürede fahiş kazanan kişiler, tüzel kişiler, şirketler vesaire bunlarla ilgili elimizde bilgiler var. Zaten adımları da attık” dedi aynı programda.  Adımlar gerçekten atıldıysa, manipülatif işlem yapanların kim olduğu en geç dava açılıncaya kadar ortaya çıkar.