Bahamalar Belgeleri açıklandı, 10 Türk şirketinin adı geçiyor

Bahamalar’da off-shore şirket kuran eski AKP milletvekili Hasan Kemal Yardımcı, kendi ifadesiyle bu şirketi kullanmamış, fahri konsolosluğu sipariş almasına yetmiş. Hasan Kemal Yardımcı, Türkiye’de aynı dönemde Yardımcılar Holding’in yönetim kurulu başkanlığını yürütüyordu.

Dünya, bundan birkaç ay önce çok sayıda lideri koltuğundan eden Panama belgelerinin henüz etkisi geçmemişken güne yeni belgelerle uyandı. İşadamlarından siyasi liderlere, dünyanın dört bir yanından yüzlerce kişinin off-shore hesaplarını ortaya döken dokümanların adı bu kez ‘Bahamalar belgeleri.’ Belgeler, 1990-2016 arasında Bahamalar’da kayıtlı 175 bin 888 şirketle bağlantılı politikacı ve iş insanlarının bilgilerini içeriyor.

Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının off-shore bağlantılarının ortaya çıktığı Bahamalar belgelerinde Türkiye’den de isimlerin yer alması şaşırtıcı değil. Karayiplerin en zengin ülkelerinden Bahamalar’da Türkiye ile ilişkili 10 şirket ve 12 isim yer alıyor. Bu şirketlerin direktörleri arasında dikkat çekenlerden biri ise Türkiye Futbol Federasyonu Başkan Vekili Servet Yardımcı’nın ağabeyi, eski AKP milletvekili Hasan Kemal Yardımcı.

Belgeler, Yardımcı’nın Bahamalar’da denizcilik sektöründe faaliyet gösterdiği anlaşılan bir şirket kurduğunu ortaya koyuyor.

Oğluna devretmiş

2004-2007 yılları arasında Bahamalar merkezli Shipcare Management Ltd adlı şirketin direktörü olarak görünen Hasan Kemal Yardımcı, Türkiye’de aynı dönemde Yardımcılar Holding’in yönetim kurulu başkanlığını yürütüyordu. Milletvekili seçilmesinin hemen ardından ise Yardımcı, off-shore şirketindeki görevini oğulları Gökhan ve Turhan Yardımcı’ya devretmiş. Bahamalar belgelerine göre 129413 sicil numaralı Shipcare Management Ltd, 9 Ocak 2004 tarihinde kuruluyor. Aynı tarihte şirket direktörü olarak atanan Yardımcı, 6 Ağustos 2007 tarihinde direktörlük görevini bırakıyor.

Hasan Kemal Yardımcı, 22 Temmuz 2007’de 23. dönem AKP İstanbul milletvekili seçilmişti. 2007-2011 yılları arasında TBMM Milli Savunma Komisyonu Başkanlığı görevini üstlenen Yardımcı, 2011 seçimlerinde yeniden milletvekilliği için aday gösterilmedi. 19 Ağustos 2011’de Milli Savunma Bakanlığı’na Bakan Yardımcısı olarak atandı. Yardımcı, 2015 seçimlerine kadar bu görevini sürdürdü.

Yardımcı ile ilgili bir diğer ilginç ayrıntı da 1998-2007 arasında Bahamalar’ın İstanbul fahri başkonsolosu olması.

Bahamalar, Britanya Virjin Adaları ve Londra’da off-shore şirketlere danışmanlık veren Lennox Paton Corporate Services Limited adlı avukatlık şirketi üzerinden kurulan şirket 5 bin dolar sermayeli. Yıllık 350 dolar aidat ödenen şirket, 2010 yılında aidatı ödenmediği için 1 Ocak 2011’de kapatılıyor.

‘Kullanmaya gerek kalmadı’

Cumhuriyet'ten Pelin Ünker'in haberine göre; Hasan Kemal Yardımcı, Shipcare Management ile ilişkisi konusundaki soruya fahri başkonsolos olduğu dönemde Bahamalar’ı sıkça ziyaret ettiğini ve ziyaretleri sırasında çok sayıda gemi siparişi aldıkları yanıtını vererek, “Avukatımın tavsiyesiyle kurdum ama hiç kullanmadım”dediği şirketi şöyle anlattı: “1998’den 2007’ye kadar Bahamalar fahri başkonsolosluğu yaptım. 2004 yılı da tersanecilik sektöründe Bahamalar bayraklı gemilerin yapıldığı döneme rastlar. Biz de ticari aktiviteleri geliştirmek için gittik ve çok sipariş aldık. Türkiye’de Bahamalar bayraklı ilk gemileri yapan biziz. Sonra avukatımın tavsiyesiyle bir yöneticilik şirketi kuralım istedik. Denizcilik firması olmamız, fahri konsolos olmam sebebiyle kurduk ama kullanmaya hiç gerek duymadık. Çünkü siparişler şahsım adına geldi. Danimarkalılara, Fransızlara, Norveçlilere gemi sattık. 10-15 tane gemi yaptık. Milletvekili olmam sebebiyle şirketi oğullarıma devrettim. Şimdi herhalde kapanmıştır.”

Yardımcı, fahri başkonsolosluk görevini oğlu Turhan Yardımcı’ya devrettiğini, bunun için Bahamalar’a başvurduklarını ve işlemlerin sürdüğünü de söyledi.

Eski AKP milletvekili Hasan Kemal Yardımcı, Bahamalar’ın fahri başkonsolosuyken avukatının tavsiyesiyle off-shore şirket de kurmuş.

Bilal Erdoğan'ın gemileri

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan’a ait gemiler de Yardımcılar Holding’e ait tersanelerde yapılmıştı. Geçen yıl Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan, kardeşi Mustafa Erdoğan ve eniştesi Ziya İlgen’in ortaklığında kurulan BMZ Group, Yardımcılar Holding’e bağlı Türkter ve Yardımcı tersanelerine 10 gemi siparişi vermiş, bu gemilerin her birinin 18 milyon dolara mal olduğu iddia edilmişti.

PORTRE / Hasan Kemal Yardımcı

1950 Rize doğumlu olan Hasan Kemal Yardımcı, İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi Vatan Mühendislik Yüksek Okulu’nu bitirdi.

Gemi İnşa Sanayi ve Gemi İşletmeciliği şirketlerinin de içinde bulunduğu Yardımcılar Holding Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptı. AKP’den 23. dönem milletvekili seçilince görevini ağabeyi Servet Yardımcı’ya devretti. Rizespor Kulübü profesyonel futbol takımı Genel Kaptanlığı ve Yönetim Kurulu Başkanlığı yapan Yardımcı, Fenerbahçe Spor Kulübü Kongre Üyeliği, Rize Çocuk Esirgeme Kurumu, Türk Armatörler Birliği ve Türk Gemi İnşa Sanayicileri Birliği Yönetim Kurulu üyeliklerinde de bulundu. İstanbul Deniz Ticaret Odası Meclis Üyesi ve Rize Sosyal Yardımlaşma Vakfı Kurucu Üyesi oldu. İyi düzeyde İngilizce bilen Yardımcı, evli ve 3 çocuk babası.

***

#bahamasleaks ... Eski Galatasaray yöneticisi Cem Kınay'ın paraları Belize'de mi?

Interpol’un kırmızı bülten listesindeki Cem Kınay, rüşvet verdiği iddiasıyla başlatılan soruşturma öncesi varlıklarının bir kısmını Belize’ye aktarmak için MossFon’a başvurmuş.

Dünya, bundan birkaç ay önce çok sayıda lideri koltuğundan eden Panama belgelerinin henüz etkisi geçmemişken güne yeni belgelerle uyandı. İşadamlarından siyasi liderlere, dünyanın dört bir yanından yüzlerce kişinin off-shore hesaplarını ortaya döken dokümanların adı bu kez ‘Bahamalar belgeleri.’ Belgeler, 1990-2016 arasında Bahamalar’da kayıtlı 175 bin 888 şirketle bağlantılı politikacı ve iş insanlarının bilgilerini içeriyor. Bunlar arasında 10 Türk şirketi de var. Bahamalar belgelerinde dikkat çeken Türklerden biri de turizm sektörünün önde gelen isimlerinden, Viyana merkezli Gulet Turistik ve Magic Life Oteller zincirinin kurucusu Cem Kınay.

Kınay’ın direktörü olarak göründüğü 139148 sicil numaralı Turks General Partners Limited şirketi 17 Haziran 2005’te kuruluyor. Şirketin kuruluşuna yine Lennox Paton Corporate Services Limited aracılık ediyor. Belgelerde Cem Kınay’ın adresi Viyana, Avusturya olarak görünürken, mesleği otel müteahhidi olarak kaydedilmiş. 2008 yılına kadar yıllık aidatı ödenmeyen şirket, kapatılma tehlikesiyle karşılaşınca Haziran 2008’de borcunu toplu olarak ödenip ve 29 Temmuz 2008’de şirketin belgeleri yeniden düzenleniyor ve faaliyet belgesi alınıyor. Sermayesi 50 bin dolar olan şirket 1 Ocak 2011’de kapatılıyor. Cem Kınay ise sorularımıza verdiği yanıtlarda Bahamalar’da hâlâ aktif bir şirketinin olduğunu ifade etti. Kınay, “Turks General Partners, Avusturya kanunlarına göre kurulmuş olan, Viyana merkezli vakfıma ait şirketlerden biridir” dedi. Kınay, “2005’te Karayipler’de başladığımız otel ve konut projelerimiz için kurduğumuz şirketler; Turks and Caicos Adaları, Bahama Adaları, Dominik Cumhuriyeti Adası, Costa Rica ve Meksika’da öncelikle yatırım için arsalar aranması ve ardından da otel ve konut projelerinin geliştirilmesi hedefiyle kuruldu. Turks and Caicos Adaları’nda, Dellis Cay Mandarin Oriental hotel ve konut projesinin geliştirilmesi hayata geçen ilk işidir” diye konuştu.

Interpol peşinde

Cem Kınay, ayrıca Interpol’un kırmızı bültenle arananlar listesinde yer alıyor. Interpol’un sitesindeki bültende, Kınay’ın Antiller’deki Birleşik Krallık toprağı Turks ve Caicos Adaları adli makamlarınca ‘rüşvet vermek’ suçlamasıyla arandığı belirtiliyor. Suçlama 2009’daki bir soruşturma sırasında yöneltilmiş, hazırlanan soruşturma raporu, 18 Temmuz 2009’da onaylanmıştı. Rapordaki iddialara göre Kınay, şirketi Turks Ltd üzerinden Turks ve Caicos Adaları’nın eski başbakanı Michael Misick’e, 2007 seçimleri öncesinde 500 bin dolar ödeme yaptı. Ödeme, Başbakan’ın kardeşi Chal Misick vasıtasıyla politik kampanyaya bağış adı altında gerçekleştirildi.

‘Masum ve haklıyım’

Michael Misick ve dönemin eski bakanlarının rüşvet almak suçlamasıyla yargılandığı dava devam ediyor. Kınay ise iddiaları reddederek olayı şöyle anlattı: “2008 ve 2009 yıllarında Turks and Caicos Adaları’nda siyasi bir belirsizlik ortaya çıktı. Bu süreçte Turks and Caicos adalarında yatırım yapan onlarca işadamı da başbakan Missick ile bağlantıları olduğu ve yolsuzluğa karıştıkları iddiasıyla suçlandılar. Ben de bu siyasi mücadelenin günah keçilerinden birisi olarak seçildim. Gerçekten masum ve haklı olduğum için, masum ve haklı olduğumu kanıtlayacağımdan eminim.” Öte yandan belgelere göre Cem Kınay, 14 Mayıs 2009’da yolladığı mektupta Mossack Fonseca’dan (Mossfon) yardım istemiş. Bu posta, soruşturma dosyası tamamlanmadan aylar önce Kınay’ın varlıklarını mahkemede cezai ve hukuki işlemlerden korumak için adım attığını gösteriyor. Kınay, Mossfon’la ilk başta Viyana ve Amerika’da faaliyet gösteren, Oğuz Serim ile ortak olduğu gayrimenkul şirketi The O Property Collection (OPC) üzerinden irtibata geçiyor. OPC Başkan Yardımcısı Emre Oral, 8 Mayıs 2009’da Mossfon’a gönderdiği elektronik postada, Cem Kınay’ın Panama merkezli özel bir vakfa ihtiyaç duyduğu, bu konuyu birkaç avukatlık bürosuyla görüşmek üzere 19 Mayıs 2009’da Panama’ya geleceklerini ve kendilerinden de görüşme talep ettiklerini belirtiyor.

‘Düşmanlarım olabilir’

Cem Kınay, 14 Temmuz 2009’da Mossfon’a yolladığı imzalı mektubunda, Türk kökenli Avusturya vatandaşı olduğunu belirterek şirketleri hakkında bilgi veriyor. Kınay, Panama ya da Bahamalar merkezli bir vakıf üzerinden varlıklarını yine bu ülkelerden birinde bulunan bir off-shore şirkete aktarmak istediğini ifade ederken bunun nedenlerini şöyle anlatıyor: “Birincisi miras. Henüz gelişim aşamasında olan ve halihazırda mevcut varlıklarımın düzgün denetlenmesi, yönetilmesi ve kendi belirlediğim hak sahiplerine düzgün dağıtılmasını istiyorum. İkincisi varlık koruma. Piyasa koşulları oynak. Varlıklarımı kontrol altına almak isteyen ya da diğer ülkelerde bana karşı yargı kararlarını uygulatacak finansal düşmanlarım olabilir.” Cem Kınay likit varlıklarını, yüzde 50 olan yatırım ortaklık paylarını ve ABD’deki şirketi üzerinden aldığı araziyi Panama ya da Bahamalar merkezli şahıs şirketine aktarmak isterken, diğer yandan OPC şirketinin de Panama/Belize ofisini açmayı talep ediyor.

‘Seçenekleri değerlendirdik’

Yapılan görüşmeler sonrası Kınay, ilk aşamada Belize’de karar kıldıklarını, herhangi bir değişiklikte kendileriyle irtibata geçeceklerini yazıyor. MossFon Trust’ın 2011 yılına ait müşteri listesinde Cem Kınay’ın da adının geçmesi gelirlerinin bir kısmını vakıf üzerinden buraya aktardığına işaret ediyor. Kınay, bu süreci şöyle anlatttı: “Bir yandan 2008 ekonomik krizi, diğer yandan bu sonu belirsiz siyasi kriz; kısa bir süre zarfında çeşitli diğer imkânları araştırmamız gerekliliğini, belki de Karayipler’deki işlerimizin merkezini Panama veya başka bir ülkeye de taşıyabileceğimiz seçeneklerini değerlendirmemiz ihtiyacını doğurdu. Ancak değerlendirmelerimiz sonucunda şirketlerimizin yapısında herhangi bir değişiklik yapmadık.” Kınay, şirketlerinin yapısıyla ilgili bir değişiklik yapmadığını belirtse de likit varlıklarını MossFon’a gönderdiği mektupta belirttiği gibi Belize ya da Panama’ya aktarıp aktarmadığı konusunda ise bilgi vermedi.

PORTRE

Dr. Cem Kınay Avusturya’da Viyana Üniversite Hastanesinde doktor olarak çalıştı. 1977 yılında başladığı Viyana Üniversitesi Tıp Fakültesinden 1984 yılında doktorasını aldı. 1987 ortağı Oğuz Serim ile Avusturya’nın en büyük tur operatörü olan Gulet Touristik adında bir tur operatörlüğü şirketi kurdu. 1990 yılında Avrupa'nın ilk All Inclusive Magic Life Hotellerini açtılar.

Magic Life Türkiye, Yunanistan, Tunus, İspanya, Avusturya, Mısır ve Bulgaristan’da lüks hotellerin işletmesini yaptı. 2004 yılında Magic Life ve Gulet Touristik’i dünyanın en büyük tur operatörlerinden biri olan Alman tur operatörü TUI AG’e sattılar. 2005 yılında Dr.Cem Kınay Karibik'te yeni otel ve konut projeleri için Turks and Caicos adalarına taşındı.

Dr. Kınay seyahat ve otel sektörüne yaptığı katkılarla tanınıyor. 1996 yılında Avusturya’da “Yılın Turizmcisi” seçildi. 1997 yılında da “Yılın Adamı” seçilen Kınay, 2006’da ise “Avusturya Devlet Nişanı'na” layık görüldü. 2014-2015 yıllarında Galatasaray SK yönetim kurulu üyeliği yaptı.


Cumhuriyet