CHP Bursa Milletvekili Prof. Dr. Lale Karabıyık Soruyor: 'Cari açığın kapatılmasında kullanılan kaynağı belli olmayan paralar nereden geliyor?'
CHP Bursa Milletvekili Prof. Dr. Lale Karabıyık, yayımladığı basın açıklamasında, Türkiye’de cari açığın genellikle doğrudan ve dolaylı yabancı sermaye girişiyle finanse edildiğini, yani cari açığı kapatamadığımızı; ancak Sürdürülebilir Cari Açık adı verilen kavram ile aslında günü kurtararak, emanet olarak gelen para ile kapatmaya çalıştığımızı söyledi. Azalan ihracat ve ekonomik durgunluk nedeniyle bir miktar küçülen cari açığı bile son aylarda yeterli yabancı sermaye girişi olmadığı için finanse etmekte zorlandığımızı vurgulayan Karabıyık, “Peki eksik kalan kısmı nasıl, hangi parayla kapatıyoruz? Cevabı şu; bir kısmını Merkez Bankası Rezervlerinden karşılıyoruz, bir kısmını da dışarıdan gelen ve kaynağı belli olmayan paralar ile karşılıyoruz. Net Hata ve Noksan Kalemi, nereden geldiği belli olmayan dövizlerdir. Kaynağı belli olmayan bu döviz girişinin, toplam döviz girişi içindeki payı son aylarda artmıştır” açıklamasını yaptı.
CHP’li vekil, bir ülkenin Ödemeler Bilançosunda Net Hata ve Noksan Kaleminin oluşmasının nedenleri olarak kayıt dışılıklar, yani tüm gelirlerin kayda girmemesi ya da finansmanın kayıt dışı olarak gerçekleştirilmesi, ihraç edilmiş malın gidiş tarihiyle ihraç edilen mal karşılığında alınacak paranın gelişinin farklı dönemlerde olması ve beyan yanlışlıklarını ifade etti.
Türkiye’de son yıllarda ödemeler dengesinde yüksek miktarlı Net Hata ve Noksan Kalemi girişlerinin yer aldığını ve miktarın yüksekliği basit bir takım hata ve eksiklerden öte daha farklı bir kayıt dışı döviz girişinin olduğu çağrışımını yaptığını hatırlatan Karabıyık, “Ödemeler Bilançosunda Net Hata ve Noksan Kalemi dediğimiz hesapta artışı görülen bu paraların bir kısmı Varlık Barışından mıdır? Net Hata ve Noksan Kaleminin içerik ayrıntısı nedir? Sadece istatistiksel hatalardan oluşsa bir yerde dengelenmesi gereken hesapta üst üste görülen artışlar nasıl açıklanabilir?” sorularını sordu.
Ayrıca bu miktarların son aylarda artışının da önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Lale Karabıyık, sekiz ayda ortaya çıkan 26.6 milyar dolarlık cari açığın 10.9 milyar dolarının kaynağı belli olmayan döviz girişiyle karşılandığını, böylece söz konusu Net Hata ve Noksan rakamının sekiz aylık ihracat tutarı olan 101,5 milyar doların yüzde 10,7’sine ulaşmış olduğunu söyledi.
Son 14 yılda Türkiye’ye kaynağı belli olmayan para akın etti!
CHP’nin ekonomistlerinden Lale Karabıyık, konuyla ilgili değerlendirmesine, “Son 14 yılda Türkiye’ye kaynağı belli olmayan para, adeta akın etti. Merkez Bankası verilerine göre 2002-2015 yılları arasında 37.5 milyar dolar meçhul para girdi. Özellikle geçen yıldan bu yana kaynağı belirli olmayan dolarlar arttı. Bu süreç 2014 Yerel Seçimleri öncesinde başladı ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de devam etti. Seçim sonrası tersine döndü ve bu defa para çıkışı oldu. Tekrar Net Hata ve Noksan Kaleminden gelen para bu Şubat ayında yeniden arttı, rekor kırdı. Haziran ayında yeniden ülkeden çıkan bu para Temmuz ve Ağustos ayında yeniden döndü geldi.” açıklamasını yaptı.
Bu paraya güven var mı?
Prof. Dr. Lale Karabıyık, bu paranın ne zaman gelip ne zaman çıkacağı belli olmadığını söyleyerek, “Bu kaynağı belirsiz para istediği zaman yine kaynağı belirsiz şekilde yurt dışına çıkabiliyor. Acaba ekonomi yönetimi kaynak giriş ve çıkışlarını kontrol edebiliyor mu? Bu dövizlerin çoğu Orta Doğudan mı gelmektedir? Ya da hangi ülkelerden ve nasıl gelmektedir? Merak ediyoruz çünkü bu konunun az da olsa ayrıntıları hakkında bilgi verilmediği için bilmiyoruz. Bu nedenle Net Hata ve Noksan Kaleminde son yıllarda görülen ve 13 yılın 10 yılında artmış görünen Net Hata ve Noksan Kalemi hakkında açıklama yapmalıdır.” sözleriyle konunun önemini vurguladı.
Kaynağı belirsiz paralarla ilgili “Bir lokantada hesabınızı ödemeye gittiğinizde eğer kasada size hesabınız ödendi denirse, kim ödedi? Neden ödedi? diye sorarsınız” benzetmesini yapan CHP Bursa Milletvekili, “İşte biz de merak ediyoruz, cari açığın yabancı sermaye ve Merkez Bankası rezervlerinden karşılanan kısımları dışında kalan ve önemli boyuta ulaşan bu miktarı nasıl ödedik, nereden geldi?” açıklamasını yaptı.
Vişne Haber Ajansı - Çiçek Güçlü