Doğanşehir tütün üreticilerinin sorunları Meclis gündeminde

HDP Adana Milletvekili Kemal Peköz Malatya’nın Doğanşehir ilçesinde tütün üreticilerinin yaşadığını ekonomik sorunlara ilişkin soru önergesi verdi.

HDP Adana Milletvekili Kemal Peköz, Malatya’nın Doğanşehir ilçesindeki tütün üretiminin düşüşüne ve tütün üreticilerinin durumuna ilişikin verdiği soru önergesinde Tütün Eksperleri Derneği’nin '2018 Tütün Raporu'na  dayanarak verdiği bilgide Türkiye'de oryantal tütün üretiminde yıllar itibarı ile rekolte değişimleri olmakla beraber 185 bin tonluk Dünya Oryantal Tütün pazarının yaklaşık yüzde 32’sine sahip olduğuna dikkat çekti. 

Soru önergesinde Türkiye'de tütün üretiminin sözleşmeli üretim modeli ile gerçekleştirildiğini belirten Peköz, 2018 yılında sözleşmeli üretim yapan 56 bin üreticinin 943.000 dekar alanda yurt genelinde 82,5 milyon kilogram tütün ürettiğini, aynı zamanda sözleşmesiz olarak üretilen ve kayıtlara geçen 11 milyon kilogram tütün ile birlikte yurt genelinde toplam tütün rekoltesinin 93,5 milyon kilogram olarak gerçekleştiğini vurguladı. 

"4733 Sayılı yasanın çıktığı günden bugüne aradan geçen 15 yılda tütün üretimi rakamlarla ifade edilecek olunursa; 2002 ürün yılında 405 bin olan tütün üreticisi sayısı 2018 yılı itibarıyla %86 azalarak 56 bine, tütün üretimi ise 2002 ürün yılında 159.521 tondan %48 azalarak 2018 yılında 82.500 ton civarına gerilemiştir" ifadelerinin yer aldığı önergede yanıtlanması istemiyle Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli'ye şu sorular soruldu:

1. Malatya’nın Doğanşehir ilçesinde 2018 yılında %80 oranında azalmış olmasının nedeni nedir? Burada tütün üretiminin azaltılması bakanlığınızın planlanması dahilinde mi olmuştur yoksa iklim ve piyasa koşullarından kaynaklı bir nedenlerden dolayı mı söz konusu azalma olmuştur?
2. Malatya’nın Doğanşehir ilçesinde tütün üretimin artırılması ve yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi ile ilgili bir çalışmanız var mıdır?
3. Bakanlığınızca Tütün üreticilerine yönelik planlı bir desteğiniz var mıdır? Varsa 2018 ve 2019 yılı Temmuz ayı itibariyle tütün üreticilerine ne kadar destek ödemesi yapılmıştır? Çiftçilerin yaşadığı mağduriyetler ile ilgili ek bir destek planınız var mıdır?
4. Türkiye'deki sigara fabrikalarında üretilen sigaralarda yüzde kaç oranında yerli tütün kullanılmaktadır?
5. “Adıyaman’da tütünde katma değer odaklı yatırım çalışmaları yapacağınızı” ifade ederken bu konuda nasıl bir yatırım yapmayı planlıyorsunuz? Bakanlığınızca bu konuda yapılmış somut bir çalışma var mıdır? Varsa bu çalışmaların kapsamı nedir?
6.  Türkiye’de yabancı sermayeli tütün ve tütün ürünleri satışı, üretimi ve ithalatı yapan %50 ve üzeri kaç yabancı sermayeli şirket bulunmaktadır? Bu şirketlerin Türkiye’deki tütün ve tütün ürünleri piyasasındaki hakimiyet oranı yüzde kaçtır?
7. Türkiye’de 2018 ve 2019 yılı Temmuz ayı itibariyle toplam kaç adet sigara üretimi yapılmıştır? Bu sigaralardan kaç tanesi iç̧ piyasaya yönelik olup bunlardan kaç tanesi yerli tütünden üretilmiştir?  Üretilen sigaralardan kaç tanesi ihraç edilmiştir? İhraç ile birlikte bu üretimin toplam hasılası ne kadardır? Tütün ihracatının arttırılması ile ilgili bir çalışmanız var mıdır?
8. Türkiye’de 2018 ve 2019 yılı Temmuz ayı itibariyle toplam kaç adet sigara ithal edilmiştir? Söz konusu ithalatın maliyeti ne kadardır? İthalattan ne kadar vergi geliri elde edilmiştir?
9. 2018 ve 2019 Temmuz ayı itibariyle kaç ton tütün ile birlikte ne kadar ve hangi tür tütün ürünü ithal edilmiştir?
10. Tütün ve tütün ürünlerinin ithalatında hangi ürünlerden gümrük vergisi alınmamaktadır?
11. Tütün ve tütün ürünlerinden gümrük vergisi alınmaması yerli tütün üretimini azalmasını etkilediğine göre söz konusu bu uygulamadan yerli üretimin etkilenmemesi için nasıl bir tedbir almayı planlıyorsunuz?