Evli Kadınların Yarısı Dayak Yiyor

42 il, 126 ilçede 3 bin 252 kadınla yüz yüze görüşülerek yapılan araştırma kadına yönelik şiddetin boyutlarını gözler önüne serdi.

Araştırmacı Adil Gür’ün Milliyet için yaptığı “Kadına Yönelik Şiddet” araştırması, 42 il ve 126 ilçede bunlara bağlı 195 mahalle ve köyde, 18 yaş ve üstü kadın nüfusunu temsil eden 3 bin 252 kadınla yüz yüze görüşme metoduyla yapıldı. Saha çalışmasında sadece kadın anketörler kullanıldı. Araştırmanın sonuçları şöyle:

- Kadınların yüzde 20,5’i çocukken-genç kızken babasından, yüzde 29,7’si annesinden, yüzde 15,6’sı ise erkek kardeşinden dayak yediğini söylüyor. Kadınların yüzde 27,9’u annesinin babasından şiddet gördüğünü ifade ediyor.

- Kadınların yüzde 67,4’ü eşi tarafından sözlü şiddete maruz kaldığını söylüyor. Evli-boşanmış/dul her 100 kadından; 74’ünün eşi kıskanç, 67’sinin eşi kendisine bağırmış, 28’i eşi tarafından başkalarının yanında azarlanmış, 21’i eşi tarafından cinsel şiddete maruz kalmış, 18’inin eşi arkadaşlarını görmesini engellemiş, 17’sinin eşi sinirlendiğinde evdeki eşyaları kırıp dökmüş, 14’ü eşi tarafından dayakla tehdit edilmiş, 13’ünün eşi ailesini görmesini engellemiş, 11’i eşi tarafından evden kovulmuş.

- Üniversite mezunu aile reislerinin yüzde 41,2’si sözlü şiddet uygulamazken, bu oran lise mezunlarında yüzde 37,8; ortaokul mezunlarında yüzde 34,8; ilkokul mezunlarında yüzde 27,1 ve diplomasızlarda yüzde 22,5.

- Eğitimin yükselmesiyle eşinin kendisine cinsel şiddet uyguladığını söyleyen kadınların oranı azalıyor. Üniversite mezunu kadınların yüzde 97,4’ü cinsel şiddete maruz kalmadığını belirtirken, bu oran lise mezunlarında yüzde 83,9’a; ortaokul mezunlarında yüzde 80,6’ya; ilkokul mezunlarında yüzde 76,3’e; diplomasızlarda ise yüzde 76’ya geriliyor.

Yaşa göre durum

- Evli veya boşanmış her 100 kadından 47’si eşinden fiziksel şiddet gördüğünü söylüyor. Ankete katılan evli kadınların yüzde 45,9’u, boşanmış/dul kadınların ise yüzde 57,9 eşinden şiddet gördüğünü belirtiyor.

- Yaşın yükselmesiyle eşinden sık sık/her zaman şiddet gördüğünü söyleyenlerin oranı genel ortalamanın üzerine çıkıyor. Kadınların yüzde 6,7’si eşinden “sık sık/her zaman”, yüzde 12’si “ara sıra/bazen”, yüzde 12’si “çok seyrek/nadiren” şiddet gördüğünü, yüzde 15,8’si geçmişte şiddet gördüğünü ancak artık olmadığını, yüzde 53,4’ü ise hiç şiddet görmediğini söylüyor.

- Kadınlarda evlenme yaşı düştükçe eşinden şiddet görenlerin oranı yükseliyor. 18 yaşından küçük evlenmiş kadınların yüzde 60’ı fiziksel şiddet görmüş.

- Diplomasız kadınların yüzde 51,2’si “Eşimden şiddet gördüm” derken, bu oran üniversite mezunu kadınlarda yüzde 16,2’ye düşüyor. Üniversite mezunu evli kadınların ise yüzde 16,2’si eşinden şiddet gördüğünü söylüyor.

Eğtime göre düşüyor

- Erkeğin eğitiminin yükselmesiyle eşine şiddet uygulama oranı da düşmekte. Diplomasız evli erkeklerin yüzde 56,5’i eşine fiziksel şiddet uygularken, üniversite mezunu erkeklerin yüzde 23,2’si eşine şiddet uyguluyor.

- Çalışan kadınların yüzde 40,7’si, çalışmayanların ise yüzde 46,9’u eşinden fiziksel şiddet görüyor.

- Görücü usulüyle evlenenlerin yüzde 48,9’u, eşini tanıyarak evlendiğini söyleyenlerin yüzde 43’ü eşinden şiddet gördüğünü söylüyor.

- Eşinin birinci dereceden akrabası olduğunu söyleyen kadınların yüzde 7,5’i, eşinin akrabası olduğunu ancak yakın akrabası olmadığını söyleyen kadınların yüzde 18,8’i, eşinin akrabası olmadığını söyleyen kadınların yüzde 73,7’si eşinden şiddet gördüğünü söylüyor.

- Babasının annesini dövdüğünü söyleyen kadınların yüzde 30,8’i, babasının annesini dövmediğini söyleyen kadınların yüzde 69,2’si eşinden şiddet gördüğünü belirtiyor.

- Kendini özgür hissettiğini söyleyen kadınların yüzde 59,3’ü, kendini “bazen/ara sıra” özgür hissettiğini söyleyen kadınların yüzde 26,7’si, kendini özgür hissetmediğini söyleyen kadınların yüzde 14’ü eşinden şiddet gördüğünü söylüyor.

- Aile baskısı hissettiğini söyleyen kadınların yüzde 8,8’i, bazen/ara sıra hissettiğini söyleyen kadınların yüzde 22,5’i, baskı hissetmediğini söyleyen kadınların yüzde 68,7’si eşinden şiddet gördüğünü ifade ediyor.