Çiğdem Toker; Sivas Havalimanı Yeni Pist Yapım ve Terminal Bina Onarımı" ihalesi için yaklaşık maliyet 4 milyar 289 milyon 789 bin 570 TL olarak belirlenmişti.
Kamuoyu, CHP’yi var oluş tartışmasıyla karşı karşıya getiren “mutlak butlan” kararının ağır sonuçlarına kilitlenmişken; iktidarın, inşaat taahhüt dünyası ile pazarlık usulü üzerinden kurduğu ilişki, sessizce ilerliyor.
Kamu ihale sisteminde yıllardır rant aktarım mekanizması olarak kullanılan “pazarlık usulü”nün yeni gözde alanlarından biri olan havalimanı onarım, pist, PAT yapımı ihalelerine bir yenisi eklendi: Sivas.
Sivas Nuri Demirağ Havalimanı’nda, hava ulaşım altyapısını geliştirmek amacıyla yeni pist yapılacak ve terminal binası onarılacak. Yatırım Programı’nda da yer alan bu proje için Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü kısa süre önce ihale açtı. Ancak ihale rekabete açık, bu işi sektörde yapabilecek her firmanın katılabileceği açık usulle yapılmadı. Teklifler pazarlık usulü ile toplandı.
İhaleye 4 şirket teklif verdi. Timtaş Grup İnşaat-Gena inşaat iş ortaklığı kazandı. Ve DHMİ, kısa süre önce, genel kamuoyunda dikkatlerin “butlan”a yoğunlaştığı günlerde, sözkonusu şirket ile 3 milyar 860 milyon TL üzerinden sözleşme imzaladı.
AKP’nin TBMM Grup Başkanvekili ve Sivas Milletvekili Abdullah Güler de konuya değinen bir açıklamayı Sivas’ta yaptı ancak ihale ve firmaya değinmeden Sivas Havalimanı için 3,8 milyar TL’lik yatırım yapılacağını söyledi.
"Sivas Havalimanı Yeni Pist Yapım ve Terminal Bina Onarımı" ihalesi için yaklaşık maliyet 4 milyar 289 milyon 789 bin 570 TL olarak belirlenmişti. Bu veriler ışığında Timtaş-Gena ortaklığının, söz konusu ihalede kamu bütçesi lehine yaptığı indirim, yüzde 10 düzeyinde kalmış oluyor.
Bu ihalenin pazarlık usulü değil de açık yapılması halinde kamunun lehine yapılacak indirimin daha yüksek olacağını bilmek ve görmek içinse uzman olmak gerekmiyor. Yine de tekraren hatırlatalım:
Rekabete açıklığı sağlayan temel usul olan açık ihale yerine pazarlık usulü tercih edildiğinde, şirketin verdiği teklifteki indirimlerin daha düşük gerçekleştiği, yıllardır istatistiklere yansımış bir vakıa. Bu durum, öncelikle kamunun daha az tasarruf ettiği anlamına geliyor. Sivas havalimanı açısından ortada olağanüstü ya da çok özel bir durum olmadığı halde neden pazarlık usulünün tercih edildiği ve o düşük indirimle kaybedilen tutarların, kimlerde nasıl kaldığı ise elbette açıklanmıyor.
Tıpkı geçen sene yapılan İzmir Adnan Menderes Havalimanı PAT Sahası ihalesinde açıklanmadığı, bu yöndeki soruların yanıtlanmadığı gibi.
Sivas Nuri Demirağ Havalimanı Yeni Pist Yapımı ve Terminal Onarımı” ihalesini kazanan Timtaş Grup, depremde ağır hasar gören Hatay Havalimanı’nın PAT sahaları onarımı için 2023 yılı ekim ayında yapılan ihaleyi de üstlenmişti. DHMİ’nin yine pazarlık usulüyle yaptığı bu ihaleyi, Timtaş Grup, Silahtaroğlu Mühendislik ile birlikte kazanmıştı.
Deprem felaketi dolayısıyla 21/b koşullarının gerçekleştiği o ihalede dikkat çeken unsurlardan biri kamunun sözleşme imzaladığı bedelin, yine kamu tarafından belirlenen yaklaşık maliyetin üzerine çıkmasıydı.
Hatay Havalimanı şirketleri
Yaklaşık Maliyet : 6.587.151.686,99
Sözleşme Bedeli: 7.229.900.000,00
Hatay Havalimanı’nın pist apron ve taksi yolu inşaatı tamamlanarak geçen eylül ayında pizmete açıldı. yapımı devam ediyor.Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Uraloğlu geçen yılsonunda yaptığı açıklamada, Hatay Havalimanı'nı benzer afetlerde dahi görevini sürdürebilecek kalıcı ve güçlü bir altyapıyla yeniden ayağa kaldırmayı sağlayacak kapsamlı bir süreç yürüttüklerini söylemiş (AA); havalimanının operasyonel kapasitesini artıracak önemli bir aşamaya daha geçtiklerini bildirerek, üst yapı çalışmaları hakkında bilgi vermişti.
İzmir Adnan Menderes Havalimanı
Timtaş Grup’un son Sivas ihalesini birlikte kazandığı Gena İnşaat da geçen yıl sonbaharda yapılan İzmir Adnan Menderes Havalimanı PAT Sahaları Onarımı ihalesini bu kez Set Altapı İnşaat ile birlikte yine ortak girişim olarak kazanmıştı. Bu ihalenin sonucu kamu kaynakları aleyhine sayılabilecek oldukça düşük bir indirim içeren teklifle sonuçlanmış ve DHMİ, TBMM’den de gelen itirazlara rağmen Set-Gena ortaklığı ile sözleşmeyi imzalamıştı. Yine pazarlık usulü ile yapılan İzmir Adnan Menderes Havalimanı ihalesinde:
Yaklaşık Maliyet: 2 milyar 698 milyon 412 bin 36 TL iken...
Sözleşme Bedeli: 2 577 milyon TL gibi bir teklifle sonuçlanmış ve DHMİ bütün itirazlara rağmen Set-Gena ortaklığı ile sözleşmeyi imzalamıştı. Bu sonuç da kamu bütçesi lehine edilen tasarruf oranının sadece yüzde 4,5 olduğu anlamına geliyor.
Bu ihalenin pilot şirketi olan Set Altyapı İnşaat ile ilgili önemlice bir ayrıntıyı paylaşalım:
Set Altyapı, Hatay Havalimanı ihalesini 2023’teki birlikte azanan Silahtaroğlu Mühendislik İnşaat adlı şirketin, ünvan değiştirmiş hali.
Bu durum, yani Silahtaroğlu’nun Set Altyapı’ya dönüşmesi, 25 Nisan 2025 tarihli Ticaret Sicil gazetesinde yayımlandı.
Benzer bir ayrıntı da Timtaş Grup ile ilgili:
Kredi ve kurumsal derecelendirme kuruluşu JCR Eurasia’ya göre Timtaş Grup, 2021 yılında Elasmot Enerji adıyla kuruldu. Şirket 3 Nisan 2023 tarihinden itibaren mevcut adını kullanmaya başladı.
Sade vatandaşın içinden çıkmakta zorlanacağı, ama günün sonunda kamu kaynakları kullanıldığı için sade vatandaşı epeyce ilgilendiren bu matruşka misali tabloda; biri ünvan değiştirmiş olan birkaç şirketin havalimanı onarım ve PAT ihalelerinde sıklıkla yanyana geldiği görülebiliyor.
* * *
Yatırım Programı’na yakından bakıldığında, başta Esenboğa Havalimanı olmak üzere, sırada henüz yapılmamış ama yapılacak birçok havalimanıyla ilgili yatırım ihalesi bulunduğunu dikkate alarak, ihaleyi yapacak kamu otoritesinin; hangi usulü, hangi şirketlerden yana kullanacağı konuları açısından buradan kayıt düşmek istedim.
ÜYE YORUMLARI
Yorum YapFacebook Yorumları
