KONDA'nın 23 Haziran sandık analizi raporundan: İşçiler ve işsizler İmamoğlu'nu tercih etti, MHP seçmeninin yalnızca üçte biri Yıldırım’a oy verdi

KONDA Araştırma, 23 Haziran’da yeniden yapılan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimine ilişkin "Sandık Analizi ve Seçmen Profilleri” raporunu açıkladı.

KONDA'nın analizine göre, son beş yıldaki 7 seçimlik seçim sürecinin sonuna gelindiğinde AKP ilk kez moral üstünlüğünü muhalif bloka kaptırdı. İlk kez muhalif blok AKP'yi oyları ile geriletebileceğini ve kazanabileceğini gördü.

KONDA'nın sandık analizi raporu şöyle:

31 Mart İBB Başkanlık oylarıyla kıyaslayınca Ekrem İmamoğlu'nun oyu 23 Haziran'da 5,4 puan artarken Binali Yıldırım'ın oyu ise 2,1 puan azaldı. İmamoğlu’nun oy artışının en büyük kaynağının 31 Mart’ta gerek iktidar blokuna gerek diğer adaylara oy veren tüm kesimlerden geldiği söylenebilir. 

İmamoğlu, 31 Mart seçimlerinde CHP, İYİ Parti ve HDP’ye oy veren seçmenlerin çoğunluğunun desteğini almıştı. Haziran’daki seçimlerde bu destek güçlenerek devam etti. 31 Mart Seçimlerinde Binali Yıldırım’a oy veren seçmenlerin bir kısmı tekrarlanan 23 Haziran seçimlerinde Ekrem İmamoğlu’na oy verdi. 31 Mart seçimlerinde MHP’li seçmenlerin ancak yarısından azı Binali Yıldırım’a oy verdi. 23 Haziran'da bu destek daha da zayıfladı ve MHP seçmenlerinin sadece üçte biri Binali Yıldırım’a oy verdi. MHP seçmenlerinin çoğunluğu ikinci seçimde Ekrem İmamoğlu lehine oy kullandı. AKP'’ye oy veren seçmenlerin azımsanmayacak bir kısmı 23 Haziran’da İmamoğlu’na oy verdi.

31 Mart seçimlerine göre 23 Haziran’da artan geçerli oyların çoğu İmamoğlu lehine kullanıldı ve bu seçmenlerin çoğunluğunu 2018 Genel Seçimleri’nde HDP ve İyi Parti’ye oy veren seçmenler oluşturdu. 31 Mart seçimlerinde ağırlıklı olarak kendi adaylarını destekleyen Saadet Partisi seçmenleri 23 Haziran seçimlerinde İmamoğlu lehine oy kullandı. 

Yıldırım neredeyse her mahallede oy kaybettiği görülürken, İmamoğlu'nun ise neredeyse her mahallede oylarını artırdığı görüldü. İmamoğlu’nun merkez ilçelerde halihazırda yüksek seyreden oy oranı bir önceki seçime göre az yükselirken, çeperdeki ilçelerde oy artışı yüzde 20’leri buldu.

En belirgin değişim MHPlilerde

31 Mart öncesinde yapılan saha çalışmasıyla 23 Haziran öncesi yapılan çalışmayı karşılaştırıldığında MHP'lilerden İmamoğlu’na giden oyların oranının yüzde 11’den yüzde 28’e çıktığını görülüyor. 

HDP seçmenlerinin ocak ve mart arasındaki tercih farkı çok çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor. İmamoğlu’nu destekleme kararı ortaya çıkmadan önce sadece yüzde 53’ü İmamoğlu’nu desteklerken, bu oran bir sonraki araştırmada yüzde 90'a ulaşmış.

En kritik aktör HDP

Millet İttifakı ve HDP’nin bir araya getirdiği kümeden kendi adaylarından hiç fire verilmezken, Cumhur İttifakı’nda Yıldırım’a oy vermeyenlerin hayli görünür olduğunu tespit edildi.

MHP seçmenlerinin kayda değer bir kısmının son aşamada Binali Yıldırım’ı desteklemekten vazgeçtiği görülüyor.

Gençlerde İmamoğlu etkisi

Üç farklı yaş grubunda aday tercihlerindeki değişimi incelendiğinde İmamoğlu’nun oyunu 3 grupta da artırdığı görülüyor. İmamoğlu'nun gençler arasındaki oyu yüzde 37’den yüzde 58’e çıktı. Binali Yıldırım’ın sene başında tüm kümelerde eşit oranda tercih edilirken sadece 49 yaş ve üzeri grubunda aynı oranı koruyabildiğini tespit edildi. Buna karşılık 18- 32 yaş grubu gençler arasında oyu yüzde 36’dan yüzde 30’a indi.

İmamoğlu’nun seçmeni İstanbul geneline göre bir nebze daha genç gözüküyor. Binali Yıldırım ise yaşlıların olduğu kümeden daha çok oy alıyor.

Eğitim arttıkça İmamoğlu tercihi de arttı

İmamoğlu’nu tercih edenlerin oranı aynı CHP seçmenlerinde olduğu gibi yüksek eğitimlilerde genel olarak daha az eğitimlilere göre daha yüksek ve 6 ay içinde artıyor. İstanbul’un yetişkin nüfusunun yüzde 24’ünü teşkil eden üniversite mezunları içinde Ekrem İmamoğlu’na oy vereceğini söyleyenlerin oranı yüzde 48’den yüzde 64’e çıkmış gözüküyor.

Yıldırım ise lise altı eğitimlilerden daha çok oy alıyor. Yıldırım’ın güçlü olduğu düşük eğitimlilerde de görülüyor. 

Eğitim seviyesi açısından profilleri incelendiğinde İmamoğlu’nun genel İstanbul nüfusuna göre biraz daha eğitimli bir seçmeni olduğunu ortaya çıkıyor. Diğer yandan İstanbul’un yüzde 46’sı lise altı eğitimliyken, Yıldırım’a oy vereceğini söyleyenlerin ise yüzde 60’nın bu grupta olduğu kaydedildi.

Yıldırım en çok oyu ev kadınlarından oy aldı

Yıldırım’ın da en fazla oy aldığı küme ev kadınları olarak görülüyor. Barometre araştırmalarından İstanbul nüfusunun dörtte birinden fazlasını teşkil eden ev kadınlarının diğer kümelere kıyasla daha fazla AKP ve Erdoğan destekçisi. Her ne kadar ev kadınlarında Yıldırım’ın üstünlüğü olsa bile İmamoğlu da oyunu yüzde 22’den yüzde 35’e çıkartmış durumda.

İşçilerin ve işsizlerin tercihi İmamoğlu

İşçi ve emekliler kümelerinde 6 ay önce Yıldırım’ın İmamoğlu’na göre üstünlüğü olduğunu ancak ilk önce 31 Mart’a, sonra da 23 Haziran’a giderken bu kümelerde rakibinin arkasına düştüğü ortaya çıktı.

İmamoğlu öğrencilerde fark yaratmış İmamoğlu’nun en fazla varlık gösterdiği küme ise devlet memurları, özel sektör çalışanları ve serbest meslek sahiplerinden oluşan beyaz yaka çalışanlar olarak görülüyor. Ancak, özellikle Mart ayından sonra, İmamoğlu, İstanbul nüfusunun yüzde 10’a yakın bir kısmını oluşturan öğrenciler arasında ciddi bir hâkimiyet göstermiş. Özellikle kararsız öğrenciler sandık yaklaşınca tercihlerinin İmamoğlu olduğunu belirtmişler.

İmamoğlu’nun son dönemde oyunu artırdığı bir diğer küme de yetişkin nüfus içindeki oranları yüzde 6-8 arasında değişen işsizler. İşsizler arasında kararsız olanların da 31 Mart sonrasında İmamoğlu’nu tercih etmiş.

Gelir seviyesi arttıkça İmamoğlu’na oy verme eğilimi artış göstermiş. En üst 3 gelir grubuna bakıldığında İmamoğlu’nu tercih edenlerin oranı 6 aylık çerçevede artmış durumda. Gelir arttıkça İmamoğlu oyu yükseliyor; ancak, düşük gelirlilerde de İmamoğlu’nun oy artırıyor Daha düşük gelir gruplarında Yıldırım’ın ocak ayında gözüken hâkimiyeti sonraki iki araştırma verilerine göre azalmış gözüküyor.

İmamoğlu dindar-muhafazakarlar arasında oyunu artırmış

Yıldırım’ın en güçlü olduğu dindar-muhafazakârlarda oyunu son aşamada biraz artırdığı görüldü ancak Yıldırım’ın güçlü olduğu dindar-muhafazakârlar arasında bile İmamoğlu’nun oylarını artırdığını görmek mümkün.

Dindarlık seviyesi arttıkça Yıldırım’ın oyu da artmış. İnançsızlar İstanbul nüfusunun yüzde 6’sını oluşturuyor. Yıldırım’a oy vereceğini belirten 'inançsızların' oranı yüzde 3 seviyesinde. Sofuların beşte biri ise İmamoğlu’ndan yana oy kullanacağını belirtti. 

Kürtlerin desteği

Kürtlerin yarısı 31 Mart öncesinde,yüzde 62'si ise 23 Haziran öncesi Ekrem İmamoğlu’na oy vereceğini söylemiş. 

Alevilerin yüzde 87'si İmamoğlu'na oy vermiş

İmamoğlu’nun oyu Alevilerin içinde yüzde 77’den yüzde 87’ye çıkmış. Türkiye’de olduğu gibi İstanbul’da yüzde 90’lar mertebesinde çoğunluğu oluşturan Sünni Müslümanlar arasında Yıldırım, Ocak’tan Haziran’a 4 puan oy kaybetmiş görünüyor.

Yıldırım'ı destekleyenler A Haber, ATV, TRT izliyor

A Haber, ATV, TRT gibi iktidar taraftarı olduğu iddia edilen TV kanallarını tercih edenler içinde Yıldırım’ı seçme eğilimi gerek ortalamadan gerek diğer kanalların izleyicilerinden çok daha yüksekç

İmamoğlu’nun Yıldırım’dan fazla oy aldığı seyirci kümesi ise Fox TV ve Halk TV ile sınırlı.

Demirören grubuna geçen CNN Türk ise önceleri çok daha muhalif bir profil çiziyordu. İstanbul seçimlerine yönelik tercihte ise izleyicileri ağırlıklı muhalif olan Fox TV ve Halk TV’deki kadar olmasa da İmamoğlu bu kanalın izleyicilerinde bir üstünlük gösteriyor.

Twitter kullanıcılarının yüzde 65’i İmamoğlu’nu destekledi

Twitter kullanıcılarının en fazla İmamoğlu destekçisi olduğu ortaya çıktı. Ocak ayında yüzde 53’ü İmamoğlu’na oy vereceğini belirten Twitter kullanıcılarının Millet İttifakı adayına desteği 23 Haziran öncesi yüzde 65’e kadar çıkmış.

Yaş ortalaması daha genç olan Instagram kullanıcıları arasında da Twitter kadar olmasa da bir İmamoğlu ağırlığı görmek mümkün.

İnternet kullanmayanlar arasında Yıldırım önde

İnternet kullanıcısı olmayan yüzde 14 içinde ise Yıldırım çok daha yukarıda oy alıyor. İnternet kullanmayanların diğer bir özelliği ise 2 aylık çerçevede Yıldırım’ın oyunun arttığı nadir kümelerden biri olması."