Polonya'da 'yargıyı siyasetin emrine sokacağı' gerekçesiyle protesto edilen yargı reformuna veto

Tarih: 24.07.2017 - 09:32

Kategori: Dünya

Polonya’da Yüksek Mahkeme'nin Adalet Bakanlığı'nın emrine girmesine neden olacağı gerekçesiyle binlerce kişinin protesto ettiği yargı reformunun Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından veto edileceği açıklandı.

Polonya’da tartışmalı yargı reformu yasası parlamentonun alt kanadından geçmiş, muhalefetin yargının bağımsızlığını sekteye uğratacağını ileri sürdüğü reformu Polonya’da binlerce kişi “Mahkemeleri Korumak Adına” sloganıyla protesto etmişti. Söz konusu yasa tasarısı milletvekilleri ve Adalet Bakanı’na, Yüksek Mahkeme üyelerini yargı çevrelerine danışmadan atama yetkisi veriyordu. Tartışmalı yasanın yürürlüğe girmesi için Devlet Başkanı Andrzej Duda’nın onayı bekleniyordu. Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda, parlamentoda onaylanan ve hükümetin yüksek yargı organlarına üye seçim kurallarını düzenleyen 3 yasa değişikliğinden ikisini veto edeceğini söyledi.

Duda, yaptığı açıklamada, “Yasayı yeniden meclise göndereceğim. Bu da 3 değişiklikten ikisinin veto edileceği anlamına geliyor. Yani Yüksek Mahkeme ile Ulusal Yargı Konseyi’ne yapılacak atamalar konusu” ifadelerini kullandı.

Siyasi analistler Duda’nın bu kararının, ülkede kuvvetler ayrılığı ilkesinin garanti altına alınması ve yargının iktidarın tekeline verilmeyeceği anlamına geldiğini belirtiyor.

***

İktidarın argümanları

Jaroslaw Kaczynski liderliğindeki iktidardaki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) mevcut sistemin “sadece seçkin sınıfa hizmet ettiği ve yozlaştığı” gerekçesiyle reformunu istiyordu.. Aynı zamanda avukat olan Kaczynski, ülkedeki yargı sisteminin, komünizm döneminden kaldığını ve bir takım “radikal değişiklere” ihtiyaç duyulduğunu savunuyordu.

Reforma karşı olanların argümanları

Ülkedeki reform karşıtlarına ve hatta AB yetkililerine göre “yargının bağımsızlığı ve hukukun üstünlüğü” ihlal ediliyor. Öte yandan iktidardaki parti PiS’in parlamentoda çoğunlukta olduğu göz önünde bulundurulursa “yargıçların atanmasında güçler ayrılığı ilkesinin” ihlalinden ve PİS’e daha fazla söz hakkı tanınmasından endişe ediliyor.

Yargı-iktidar: Karşılıklı güvensizlik

Ülkede iktidardaki parti PiS ve yargı arasında 2001’den bu yana karşılıklı güvensizlik yaşanıyor.

Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) ismini taşıyan iktidardaki parti, ülkedeki mevcut hukuki sisteme bir takım reformlar getirerek bu alandaki yetkilerini genişletmeyi hedefliyor.

Partinin 68 yaşındaki lideri avukat Jaroslaw Kaczynski ve sağ kolu olarak tanımladığı Adalet Bakanı avukat Zbigniew Ziobro uzun yıllardır komünist rejimle çalışmış hakimlerin ihraç edilmesini ve mahkemelerin işleyişinin daha fonksiyonel hale getirilmesi için mücadelelerini sürdürüyor.

Yapılanlar seçim kampanyalarında belirtilmişti

Tartışmalı yasa tasarısının öncülerinden Andrzej Matusiewicz bu reformların seçim öncesi halktan saklanmadığını, aksine “Şimdiye kadar yapılanların tamamının 2015 seçim kampanyalarında yer aldığını” iddia ediyor.

Maliye ve Ceza Hukuku alanında reformlar

PiS Ekim 2015’te göreve geldikten bu yan gerek mali gerekse ceza hukukunda bir takım reformlar hayata geçirdi. Geçtiğimiz hafta ise Yüksek Mahkeme üyelerinin atanma görevini milletvekilleri ve Adalet Bakanına verilmesini öneren yasa tasarısını parlamentonun alt kanadına sundu ve onay aldı. Şimdiyse Devlet Başkanı ve parlamentonun yüksek kanadının onayı bekleniyor.

Kaczynsk “Yargı sisteminin yabancı güçler ve sol kanat tarafından kontrol edildiğini bu nedenle reforme edilmesi gerektiğini savunuyor:

(euronews)