Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Türk ve İranlı mevkidaşları Recep Tayyip Erdoğan ve Hasan Ruhani ile bir ilk niteliğindeki zirve için Soçi'de bir araya geldi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Türk ve İranlı mevkidaşları Recep Tayyip Erdoğan ve Hasan Ruhani ile bir ilk niteliğindeki zirve için Soçi'de bir araya geldi.
Üçlü zirvede, Rusya'nın girişimiyle Suriye'deki çeşitli grupların bir araya getirileceği kongrenin de tartışılması bekleniyor. Rusya, bu kongrede Kürtler de dahil olmak üzere Suriye'deki tüm grupların temsil edilmesi gerektiğini söylese de, Türkiye, Kürtlerin kongreye davet edilmesini 'kabul edilemez' olarak nitelendiriyor.
Öte yandan bu üçlü zirve, Putin'in Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile 20 Kasım'da yaptığı fakat sonraki güne kadar gizli tutulan görüşmesini izliyor. Bu görüşmede Putin, Suriye'deki askeri operasyonlarda sona yaklaşıldığını söylemişti. Esad da Suriye'de barış ve çözüm isteyen herkesle çalışmaya hazır olduğu mesajını vermişti.
Bu arada Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da Putin, Erdoğan ve Ruhani'nin üçlü görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenleyeceğini söyledi. Peskov ayrıca, Putin'in üçlü görüşme sonrasında Ruhani ile ayrı bir görüşme yapacağını da ekledi. Peskov'un aktardığına göre, Putin ve Erdoğan ise 13 Kasım'da Soçi ikili bir görüşme yaptıkları için bugün ayrı olarak bir araya gelmeyecek.
Rusya, Türkiye ve İran, Suriye'de gerilimi azaltma bölgelerinin kurulduğu çatışmasızlık düzenlemesinin garantör ülkeleri.
Soçi'de bugün gerçekleşen üçlü zirve de üç garantör ülke arasında gerçekleştirilen ilk en üst düzey görüşme olacak. Zira bu ülkelerin liderleri daha önce Suriye'yle ilgili üçlü olarak bir araya gelmemişti.
ÜÇLÜ GÖRÜŞME ÖNCESİ AÇIKLAMALAR: SURİYE'DE SİYASİ UZLAŞI İÇİN YENİ AŞAMAYA GELDİK
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, görüşmenin başında yaptığı açıklamada Rusya, İran ve Türkiye'nin gösterdiği çabaların Suriye'nin parçalanmasını önlediğini vurguladı. Putin, "Suriye'de siyasi uzlaşı için yeni bir aşamaya geldik. Siyasi sürecin devam etmesi noktasında görüş alışverişi yapacağız. Suriyeliler arasında etnik ve mezhebi görüşmesi öngörülüyor" ifadelerini kullandı.
Suriye'de teröristlere yönelik operasyonların tamamlanmak üzerine olduğunu kaydeden Putin, Rusya, İran ve Türkiye'nin çabaları sayesinde Suriye'nin parçalanmasının önüne geçildiğini ve yıllardır devam eden krizi sonlandırma konusunda gerçek bir şans doğduğunu belirtti.
'SURİYE'NİN YENİDEN İNŞASI İÇİN ORTAK PROGRAM HAZIRLAYALIM'
Soçi'deki görüşmeden sonuç alacaklarından emin olduğunun altını çizen Putin, "Suriye'nin yeniden inşası için kapsamlı bir ortak program hazırlamayı öneriyorum. Varacağımız anlaşmalar, Suriye'nin toprak bütünlüğünü pekiştirecek" dedi.
'SIĞINMACILARIN SURİYE'YE DÖNMESİ İÇİN YARDIM ETMELİYİZ'
Putin, Rusya, İran ve Türkiye'nin Suriye'de siyasi çözüm sürecine girilmesi için elinden gelen tüm çabayı göstereceğini umduğunu belirterek, Suriye'de çözüm bakımından insani boyutun, halka yardımın, bölgelerin patlayıcı maddelerden temizlenmesinin ve sığınmacılara geri dönmeleri için yardım sunulmasının önemli olduğunun altını çizdi.
'SURİYE HÜKÜMETİNİN DE TAVİZ VERMESİ GEREKECEK'
Putin, Suriye'nin geleceğine Suriye halkının karar vermesi gerektiğini söyledi.
Rus lider, "Suriye halkı, ülkenin geleceğini kendileri belirlemeli. Elbette zor bir süreç olacak ve hükümetin de taviz vermesinin gerekeceği durumlar olacak" diye konuştu.
'SURİYE ULUSAL DİYALOG KONGRESİ'NİN PARAMETRELERİNİ KONUŞALIM'
Putin, mevkidaşlarına Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'nin parametrelerini konuşmayı da önerdi.
'TÜRKİYE, SIĞINMACILAR KONUSUNDA EŞİ BENZERİ OLMAYAN BİR DURUMLA KARŞI KARŞIYA'
Bu arada Putin, milyonlarca sığınmacıya kapısını açan Türkiye'nin rolüne şu sözlerle değindi: "Hepimiz çok iyi biliyoruz ki, sığınmacılarla ilgili esas yük Türkiye'nin omuzlarında. Milyonlarca Suriyeli Türkiye'de bulunuyor ve bu eşi benzeri olmayan bir durum."
Putin, ülkelerini terk eden Suriyelilerin ateşkesle birlikte evlerine dönmeye başladığına da dikkat çekti.
'ASTANA'DA HÜKÜMET VE MUHALEFET TEMSİLCİLERİNİ İLK KEZ BİR ARAYA GETİRDİK'
Öte yandan Putin, Erdoğan ve Ruhani'nin Astana sürecinde önemli rol oynadığını kaydetti.
Rus lider sözlerini şöyle sürdürdü: "Yaklaşık bir yıl önce Astana sürecini başlattık, anlaşmaların uygulanmasını garanti etme ve Suriye'deki diyalogun Cenevre'de BM himayesinde devam etmesini sağlama konusunda sorumluluk üstlendik. Hükümet ve silah muhalefet temsilcilerini aynı masa etrafında ilk kez buluşturmayı başardık. Erdoğan ve Ruhani'nin bu tutumu sergilemeselerdi, Astana süreci, ateşkes ve gerilimi azaltma bölgeleri olmazdı."
'BMGK'NİN 2254 SAYILI KARARI DAHİLİNDE SİYASİ SÜRECE İVME KAZANDIRMANIN YOLUNU ARIYORUZ'
Putin, Rusya, Türkiye ve İran'ın BM Güvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı kararı dahilinde siyasi sürece ivme kazandırmak için görüş alışverişi yaptığını da belirtti. Rus lider, söz konusu kararda tüm etnik, Suriyeli taraflar arasında dini ve siyasi grupların yer alacağı kapsamlı bir diyalog kurulmasının öngörüldüğünün altını çizdi.
RUHANİ: SURİYE HALKI ZAFERE DOĞRU İLERLİYOR
Ruhani de Suriye krizinin ilk günlerden itibaren tüm ülkeler tarafından yakından izlendiğini belirtti. Ruhani ayrıca IŞİD'in temel zemininin dökülmeye başladığının altını çizerken Suriye halkının zafere doğru ilerlediğini belirtti. Ruhani, "Barış süreci konusunda iş birliğinden memnunum" ifadesini kullandı.
Ruhani, Şam'ın meşru izni olmadan uluslararası güçlerin Suriye'de bulunmasının hiçbir nedeni yok. Yabancı askerlerin varlığı, yalnızca Suriye hükümeti onları davet ettiyse kabul edilebilir bir durumdur" diye konuştu.
ERDOĞAN: SİYASİ ÇÖZÜME KATKI SAĞLAMAK ELZEMDİR
Erdoğan da konuşmasında şunları söyledi:
Değerli dostum Putin'e bu zirveye ev sahipliği yaptığı için teşekkür ediyorum. Geçen hafta yine Soçi'de buluşmuş ve Suriye meselesini etraflıca ele almıştık. Tüm konuları üçlü formatta değerlendirme fırsatımız oluyor. Bu üçlü zirve Suriye'de akan kanın durması bakımından son derece önemli. Türkiye Rusya ve İran'ın Suriye meselesinde yakın bir çalışma ortamı tesis etmelerine dünya şahit oldu. Astana bunun en güzel örneğidir. Suriye halkının kabul edebileceği kalıcı bir siyasi çözümün tesis edilmesi için katkıyı sağlamak elzemdir. Tabii biz bugün zirveye hazırlık yaptık. Temennim odur ki bugün çok farklı bir şekilde ayrılırız buradan. Bugün kritik kararlar alacağımızı düşünüyorum.
GÖRÜŞME BAŞLADI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Putin ve İran Cumhurbaşkanı Ruhani'nin Soçi'de Sanatoryum Rus'taki Suriye konulu üçlü zirvesi saat 16.40'ta başladı.
Sputnik