Rize İdare Mahkemesi: Çevreyi korumak yurttaşın görevi

Rize Dikmen’de HES’e karşı açılan davada mahkeme ders gibi karar verdi. Kararda, çevrenin kirlenmesini önlemenin devletin ve yurttaşın ödevi olduğu belirtildi.

Rize Dikmen’de HES’e karşı açılan davada mahkeme ders gibi karar verdi. Kararda, çevrenin kirlenmesini önlemenin devletin ve yurttaşın ödevi olduğu belirtildi.

Rize İdare Mahkemesi, Hemşin Muhtarlar Derneğince açılan davada, yapımı planlanan Dikmen Hidroelektrik Santral (HES) Projesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının, ‘Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Olumlu’ kararını iptal etti. Bakanlık avukatının, derneğin dava açmakta menfaatinin bulunmadığı yönündeki savunmasını değerlendiren mahkeme heyeti, Anayasa hatırlatması yaparak, “Çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların ödevidir” görüşüne yer verdi.

Hemşin İlçesinde Büyük Dere ve Pazar Çayı üzerine yapımı planlanan Dikmen HES projesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 12 Mart 2014 tarihinde, ‘ÇED Olumlu’ raporu verdi. Bunun üzerine Hemşin Muhtarlar Derneği, raporun iptali istemiyle Avukat Özlem Şen Abay aracılığı ile Rize İdare Mahkemesi’ne dava açtı. Dava dilekçesinde söz konusu projenin oluşturacağı çevre zararlarına dikkat çekildi.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Hukuk Müşavirliği avukatları yaptıkları savunmada, Muhtarlar Derneğinin davayı açmakta menfaati bulunmadığı öne sürüldü. Projenin çevreye verilebileceği zararın asgari düzeye indirildiği ileri sürülen savunmada, bu projeyle sürdürülebilir kalkınmanın amaçlandığı vurgulandı ve bölge halkına iş imkanı sağlanacağı, bu nedenle de işletmenin faaliyete geçmesinde kamu yararı bulunduğu iddia edildi.

Değerlendirmeler sonrasında Rize İdare Mahkemesi Başkanı Halil İbrahim Özgün imzasıyla açıklanan kararda, dikkat çeken bir ayrıntıya yer verildi. Bakanlık Hukuk Müşavirinin davacı derneğin, davayı açmakta menfaatinin bulunmadığı yönündeki savunmasına karşı Anayasanın 17 ve 56’ıncı maddelerini hatırlatan mahkeme heyetinin kararında şu ifadelere yer aldı: “Dava konusu projenin gerçekleştirileceği bölgede yaşayan kişiler sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir ve bu hak vatandaşlara Anayasa ile tanınan bir haktır. Bölgede doğaya yapılacak bir müdahaleden öncelikle o bölge insanlarının etkileneceği ve bu anlamda tartışmasız söz hakkı olduğu düşünüldüğünde, Hemşin İlçesi’ne yönelik faaliyet gösteren davacı derneğin, uyuşmazlığa ilişkin olarak dava açmada menfaatinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davalı idarenin, dava açma ehliyetine ilişkin iddiaları yerinde görülmemiştir. Anayasanın 56. maddesinde, herkesin, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu, çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve kirlenmesini önlemenin devletin ve vatandaşların ödevi olduğu belirtilmiştir.”

Rize İdare Mahkemesi, bilirkişi raporuna dayanarak yüzeysel ve eksik bulduğu, ‘ÇED Olumlu’ raporunun oy birliği ile iptaline karar verdi.