Sabahattin Ali'nin 69. ölüm yıl dönümü

Edebiyatın önemli isimlerinden olan Sabahattin Ali'nin, ordudan atılma astsubay Ali Ertekin tarafından öldürülmesinin üzerinde 69 yıl geçti.

Konya'da bulunduğu sırada, bir arkadaş toplantısında Atatürk'ü yeren bir şiir okuduğu iddiasıyla tutuklanan Sabahattin Ali (1932), bir yıla mahkûm oldu ama çıkarılan af yasasıyla özgürlüğüne kavuşmuştu.

Ankara'ya giden Ali, Varlık dergisinde "Benim Aşkım" adlı şiirini yayımlayarak (15 Ocak 1934) Atatürk'e bağlılığını göstermeye çalıştı, öğretmenlik görevine devam etti.

Ancak bu sefer de, "İçimizdeki Şeytan" romanı milliyetçi kesimde büyük tepki topladı. Nihal Atsız'ın hakkında yazdığı hakaret dolu yazıya karşılık dava açtı, kazanmasına rağmen tepkilerden kurtulamadı ve bakanlıkça görevinden alındı.

Bunun üzerine, İstanbul'a giderek gazetecilik yapmaya başlayan yazar, fıkra yazdığı La Turquie ve Yeni Dünya gazeteleri, Tan olayları sırasında tahrip edilince işsiz kaldı, Aziz Nesin ve Rıfat Ilgaz'la Marko Paşa, Malum Paşa, Merhum Paşa, Öküz Paşa gibi siyasal mizah dergilerini çıkardı. Bu dergiler de kapatılıp, yazılar ve yazarları hakkında kovuşturmalar açılınca Sabahattin Ali dergilerde çıkan yazılarından dolayı üç ay hapis yattı.

Ali, bir başka dava nedeni ile 1948'de Paşakapısı cezaevinde üç ay yattı. Çıktıktan sonra zor günler geçirmeye başladı, işsiz kaldı. Tek parti yönetiminin baskılarından bunalan Ali, yasal yollardan yurt dışına çıkma olanağı bulamayınca Bulgaristan'a kaçmaya karar verdi.

KATİLİ AFTAN FAYDALANDI

Para karşılığı Ali Ertekin adlı bir kaçakçıyla anlaşan yazar, resmi açıklamalara göre, "milli hislerini tahrik ettiği için" Sabahattin Ali'yi başına sopa vurarak öldürdü. Cesedin 2 Nisan 1948 tarihinde Bulgaristan sınırında şaibeli bir şekilde bulunmasından sonra, 28 Aralık 1948'de tutuklanan Ertekin, Kırklareli Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılandı. Yaptırımı 18-24 yıl olan adam öldürme suçundan, 15 Ekim 1950'de "milli hisleri tahrik" gerekçesiyle cezası indirilerek 4 yıla hüküm giydi ancak birkaç hafta sonra ilan edilen af sayesinde hapisten çıktı.

Yazarın yakın çevresi, Sabahattin Ali'nin Kırklareli'de Milli Emniyet tarafından sorgulanırken işkence sonucu öldüğünü ve Ertekin'in paravan olarak kullanıldığını iddia etti ama bu hiçbir zaman kanıtlanamadı.