TBMM kimden yana?

Çiğdem Toker; Bayram ikramiyelerinin asgari ücrete endekslenmesi, iktidarın geçmişte yaptığı gibi keyfî artışlarla emeklilerin haklarını sınırlamasının da önüne geçecektir.

Bayram ikramiyesi uygulamasının başladığı tarihte belirlenen 1.000 TL'lik ikramiye tutarı yaklaşık 250 dolara tekabül ederken günümüzde aynı döviz kuru baz alındığında 250 doların karşılığı 11 bin TL'yi bulmaktadır. Bayram ikramiyelerinin asgari ücrete endekslenmesi, iktidarın geçmişte yaptığı gibi keyfî artışlarla emeklilerin haklarını sınırlamasının da önüne geçecektir.

“İkramiye” kelimesini gülünç hale getirecek kadar değersizleşen, emekliye bayram ödemelerinin her dini bayram öncesi gündemde kendisine geniş yer bulması, haber değeri açısından normal olsa da insanlık onuru açısından alçaltıcı bir hale geldi.

İzleyenler biliyor: Önümüzdeki Ramazan Bayramı’nda da emekliye ödenen bayram ikramiyesi tutarında herhangi bir artış yapılmaksızın 4 bin TL olarak yatırılacağı açıklandı.

AKP Grup Başkanvekili Abdullah Güler, artış yönünde çalışma olmadığını, Ramazan ve Kurban Bayramı’nda 4’er bin TL ikramiyenin ödenebilmesi için SGK’ya bütçeden 150 milyar TL kaynak aktarılacağını açıkladı.

Şimşek açıklamıyor

Bu kadar temel bir ekonomik kararın, temel karar alıcı konumunda olması gereken Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından değil iktidar partisi yöneticisi tarafından açıklanması, yönetim sisteminin arızasını net olarak ortaya koyuyor. Dezenflasyon üzerine bir ezber üzerinden giden Şimşek, TÜİK’in takvime bağlı enflasyon verileri açıklandıkça sosyal medya hesabından açıklamalar yapıyor.

Bazen de iş dünyasının sektörel toplantılarında yine makro çerçevede konuşup iş insanlarına tavsiyelerde bulunuyor. Görünen sorumluluğu böyle. Halbuki, satın alma gücünün düşmesi de ücretlerin baskılanması da onun uyguladığı politikaların kaçınılmaz bir sonucu. Belli ki Şimşek’in kamuoyu önüne gazetecilerin önüne çıkmamasına yönelik bir söz ya da görev dağılımı mevcut.

Israrla ve inatla arttırılmayan, “ikramiye”nin günlerce konuşulması, yurttaşlık bağı açısından alçaltıcı olduğunu belirttim.  Bu durum; özellikle de devlete yol, tünel, hastane, köprü yapan şirketlerin kendilerini her türlü mali, finansal ve doğal riske karşı garantileyen sözleşmeleri üzerinden bakılırsa daha iyi anlaşılacaktır. İki bayramda 17 milyon emekliye aktarılacak 150 milyar TL ödenek, KÖİ projeleri için ayrılan kaynağın yarısına karşılık geliyor.

Meclis’te neler oldu?

Herhangi bir katsayıya orana bağlanmaksızın, tamamen takdire göre yapılan bu ödemelerin, yüksek enflasyon karşısında anlamının kalmadığına dair değerlendirmeler dikkate alınmıyor.

Bunun güncel örnekleri dün TBMM’de yaşandı. Kripto varlıkların vergilendirilmesi başta olmak üzere bazı mali konularda değişiklik yapan yeni kanun teklifi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülerek kabul edildi. Görüşmeler sırasında farklı partilere mensup muhalefet milletvekilleri, bayram ikramiyeleri konusunda farklı önergeler getirdi. Ancak saniyeler içinde yapılan oylamalar ile tümü reddedildi.

Bu önergeleri tutanaklardan özetle aktaralım:

-Adana Milletvekili Sadullah Kısacık: Emekliye yapılan zam, sadece Ocak ve Şubat ayında yüzde 8 eridi. Dolayısıyla, enflasyonun da bundan sonra yüksek seyredeceği düşüncesiyle emeklimize ikramiye şart hâle gelmiştir. Bir de ikramiye dediğiniz şey maaşla ölçülür. 20-25 bin maaş alan kişiye, emeklimize 4.000 lira ikramiye... İkramiye diyemeyiz, bu harçlıktır. Ramazan Bayramı'nda ve Kurban Bayramı'nda tüm emeklilerimize en az birer maaş ikramiyeyi öneriye sunuyoruz. B

Başkan Mehmet Muş: Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

-Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş: Ülkemizde emekliler uzun yıllar boyunca çalışma hayatına katkıda bulunmuş, ülke ekonomisinin gelişmesine ve toplumsal refahın sağlanmasına büyük emek vermiş vatandaşlarımızdır. Son yıllarda artan enflasyon, hayat pahalılığı ve ekonomik zorluklar nedeniyle emeklilerin yaşam standartları kabul edilemez seviyeye düşmüştür. Özellikle sabit ve düşük gelire sahip emekliler için bayram ikramiyeleri, bayram dönemlerinde bir nebze olsun rahatlama sağlamakta ve temel ihtiyaçlarını karşılamada önemli bir destek olmaktadır.

Sabit tutar belirleme yöntemi yerine bayram ikramiyesinin cari yıl için belirlenen net asgari ücretin yarısı kadar olması, ikramiye tutarının ekonomik koşullara uygun şekilde güncellenmesini sağlayacaktır.

Böylece, emeklilerin alım gücü korunacak ve bayram ikramiyelerinin reel anlamda etkili bir destek mekanizması olmasının önü açılacaktır.

Bayram ikramiyesi uygulamasının başladığı tarihte belirlenen 1.000 TL'lik ikramiye tutarı yaklaşık 250 dolara tekabül ederken günümüzde aynı döviz kuru baz alındığında 250 doların karşılığı 11 bin TL'yi bulmaktadır. Bayram ikramiyelerinin asgari ücrete endekslenmesi, iktidarın geçmişte yaptığı gibi keyfî artışlarla emeklilerin haklarını sınırlamasının da önüne geçecektir.

Başkan Mehmet Muş: Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Önerge kabul edilmemişti.

-Karabük Milletvekili Cevdet Akay: Bu önergeyi kanun tekliflerinde üst üste defalarca gündeme getiriyoruz. Emeklilere dinî bayramlarda yürürlükteki net asgari ücret tutarında bayram ikramiyesi verilmesiyle ilgili önergemiz.

Başkan Mehmet Muş: Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

- Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya-Antalya Milletvekili Saruhan Oluç:

2018 yılında verilmeye başlanan emekli ikramiyesi o günden bugüne ciddi oranda düşüş göstermiştir. 2018 yılında 1.000 lira olarak ödenen bayram ikramiyesi asgari ücretin yaklaşık yüzde 62'si tutarındayken bugün bu oran yaklaşık yüzde 14'e kadar düşmüştür. Ciddi bir geçim sorunu yaşayan emekli yurttaşların bayram ikramiyeleri artırılmalı, emeklilerin bayram ikramiyeleri her bir bayramda verilmek üzere en az asgari ücret tutarına yükseltilmelidir.

Başkan Mehmet Muş: Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Farklı muhalefet partilerine mensup milletvekilleri emekliye ikramiye artışında birleşiyor. Ancak AKP MHP oylarıyla tümü reddediliyor. Elbette yeni ve sürpriz bir durum değil.

Ancak oylama görünümündeki “kabul edenler etmeyenler kabul edilmemiştir” cümlesi; böylesi bir sistem içinde TBMM’nin kimden yana olduğu sorusunu görünür kılıyor. Cevabın “millet” olmadığı açık.