Umut Oran: İktidar adaletsiz ve yüksek vergilere doymuyor

Sosyalist Enternasyonal Başkan Yardımcısı, CHP'li Umut Oran'ın özellikle 2002 sonundan itibaren giderek artan miktarlarda dolaylı vergiler nedeniyle yaşanan korkunç adaletsizliği inceledi.

Sosyalist Enternasyonal Başkan Yardımcısı, CHP'li Umut Oran'ın özellikle 2002 sonundan itibaren giderek artan miktarlarda dolaylı vergiler nedeniyle yaşanan korkunç adaletsizliği inceledi. Oran'ın doğrudan ve dolaylı vergilerin yıllara göre seyrini de içeren bir basın açıklamasında bulundu. Oran'ın yaptığı açıklama şöyle: 

 

VATANDAŞ GÜNE GÖZÜNÜ, VERGİYLE AÇIYOR!...

 

Daha güne gözünü açtığında vergilerle yüz yüze gelen vatandaş gün boyu; yeme, içme, barınma, giyinme, haberleşme ve hayatı için zorunlu olduğu diğer tüketim mal ve hizmetlerinin parasını verip satın alırken, fiyatın içindeki fahiş ve adaletsiz vergileri ödüyor.

 

-Sabah uyanıp ilk iş olarak yüzünü yıkamak için musluğa giden vatandaş Mehmet, daha o an güne, kullandığı suyun bedelinden hariç 4 adet vergi ile başlıyor:

 

• Atık Su Bedeli

• Şube Yolu Bakım Bedeli

• KDV

• Çevre Temizlik Vergisi

 

DOLAYLI VERGİLERDE KORKUNÇ ADALETSİZLİK!

 

AKP, tüketimden alınan nispi ve maktu vergilerin oran ve tutarlarını da kesimlere göre son derece adaletsiz uyguluyor. Örneğin aracına akaryakıt alan biri yüzde 18, kitap alan biri yüzde 8 KDV öder; cenaze hizmetlerinden bile KDV alınırken; adeta kırmızı halıyla davet edilen ve ülkemizin en nadide doğal güzelliklere sahip yerlerinin peşkeş çekilmek istendiği Suudi, Katarlı gayrimenkul yatırımcısı, konut satın alırsa “sıfır” KDV ödüyor. 2000 cm3 bir otomobilde yüzde 160’a çıkan ÖTV oranı, iktidar sahiplerinin aile bireylerinin iştigal alanı olan mücevher ile yat, tekne ve gemilerde sıfır olarak uygulanıyor. 

 

-Bazı KDV oranları; 

➢ Enerji, akaryakıt, tezek %18 

➢ İlaç, kitap, simit %8 

➢ Cenaze hizmetleri %1 

➢ Yabancılara konut satışı % 0 

 

-Bazı ÖTV oranları; 

➢ 2000 cm3 oto: %160 

➢ Bira: %63 

➢ Cep telefonu: %25 

➢ Traş köpüğü %6,7 

➢ Yat, tekne, gemi %0

➢ Elmas, Pırlanta %0 

 

- Gümrük girişi 100.000 TL olan 2.000cm3 üstü "sıfır" bir otomobil alırsanız;

➢ 160.000 TL’lik ÖTV (%160),

➢ 18.000 TL’lik KDV (%18) ve

➢ 28.800 TL’lik de ÖTV’nin KDV’si ile birlikte;

➢ Bayi karı hariç toplam 306.800 TL ödemek zorundasınız.

 

-Yeni alınan bir cep telefonunun fiyatına; 

➢ %25 ÖTV, 

➢ %18 KDV, 

➢ %6 TRT payı ekleniyor.

 

- Maliyet:1.900 TL olan "0" cep telefonu alırsanız;

➢ 114 TL TRT bandrolü,

➢ % 25 oranında 504 TL ÖTV,

➢ %18 oranında 453 TL KDV ödüyorsunuz;

➢ Bayi karıyla birlikte size toplam maliyeti 3.000 TL’yi geçiyor.

 

-Cepten yapılan iletişimde her ay; 

➢ %25 ÖTV, 

➢ %18 KDV; 

➢ 1,64 TL telsiz kullanım bedeli ödeniyor!

 

-Bir elektrik faturasının; 

➢ %51’ini gerçek tüketim tutarı; 

➢ %14,1’ini kayıp kaçak bedeli, 

➢ %10,3’ünü dağıtım bedeli, 

➢ %2,4’ünü iletim bedeli, 

➢ %1,8’ini EPDK payı oluşturuyor.

➢ 51 TL’lik elektrik enerjisi tükettiğinizde 100 TL ödemeniz gerekiyor.

 

14 YILDA3.2 TRİLONLUK VERGİNİN 2.2 TRİLYONU TÜKETİMDEN ALINDI

 

AKP hükümetlerinin; 2003 başı ile 2016 sonu arasındaki dönemi kapsayan 14 yılda ülkedeki tüm kesimlerden, çeşitli kalemler üzerinden topladığı toplam 3 trilyon 221,7 milyar lira tutarındaki verginin;

 

• 1 trilyon 51,2 milyar lira ile üçte birden de az bir bölümünü; Gelir, Kurumlar ve mülkiyetten alınan vergiler olmak üzere “doğrudan” vergiler oluşturdu.

• Bu dönemde devlet verginin asıl büyük bölümünü ise 2 trilyon 167,9 milyar lira ile “dolaylı” olarak tüketimden aldı. 

• Devletin 14 yılda elde ettiği vergi gelirinin yüzde 67,3’ünü dolaylı vergiler oluşturdu. 

• AKP önceki 2002’de dolaylı vergilerin 38,5 milyar TL olan yıllık tutarı, yüzde 700 artarak 2016 yılında 308,5 milyar liraya ulaştı. 

 

TÜKETİCİ 14 YILDA 1,8 TRİLYON LİRA KDV VE ÖTV ÖDEDİ

 

➢ 2003-2016 döneminde toplanan vergilerin; 840,1 milyar liralık bölümü Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) yoluyla halktan toplandı. 

o Vatandaşlar; 14 yılda tükettikleri petrol ürünleri ve doğal gaz için 441,4 milyar

o Sigara ve diğer tütün mamulleri için 212,9 milyar,

o Motorlu taşıt alımları dolayısıyla 106,6 milyar,

o Alkollü içecekler için 48,8 milyar,

o Diğer ürünler için de 30,2 milyar TL ÖTV ödedi.

➢ Bu dönemde dahilde tüketilen ürünlerin fiyatı içinde toplam 372,7 milyar lira tutarında KDV tahsil edildi. Aynı dönemde ithal ürünlerden alınan KDV de 571,7 milyar lira. 

➢ Böylece 14 yılda ÖTV ve KDV’de toplam tahsilat 1,8 trilyona ulaştı.

➢ 14 yılda ayrıca vatandaş; 

o Ehliyet, pasaport, trafik vb. resmi belge ve işlemlere toplam 113,5 milyar TL harç,

o 85.6 milyar lira da Damga Vergisi ödedi.

o Bankacılık ve sigorta muamelelerinden 65,5 milyar TL vergi alındı.

o Diğer dış ticaret vergileri 57,7 milyar lira olurken,

o Telefon konuşmaları dolayısıyla 54,5 milyar TL Özel İletişim Vergisi,

o Şans oyunu oynayanlardan 6,8 milyar TL vergi tahsil edildi. 

 

 2003-2016 döneminde (14 yıl) kim ne kadar vergi ödedi?

	Milyon TL
TOPLAM VERGİ GELİRİ	3.221.667,1
DOĞRUDAN VERGİLER	1.051.198,1
-Gelir Vergisi	668.762,8
*Ticari kazanç, irat, ranttan alınan Gelir Vergisi	53.872,2
*Ücret ve maaş vd. alanlarda yapılan G.V.Tevkifatı	614.890,6
-Şirketlerden alınan kurumlar vergisi	306.091,4
-Mülkiyetten Alınan Vergiler (MTV+ Veraset intikal)	76.343,8
DOLAYLI VERGİLER	2.167.926,6
Dahilde Alınan KDV	372.721,2
ÖTV	840.109,1
Petrol ve Doğalgaz Ürünleri (I)	441.433,1
Motorlu Taşıtlar (II)	106.643,9
Alkollü İçkiler (III-a)	48.827,4
Tütün Mamulleri (III-b)	212.938,6
Kolalı Gazozlar (III-c)	3.952,3
Dayanıklı Tüketim ve Diğer Mallar (IV)	26.304,5
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi	65.453,0
Şans Oyunları Vergisi	6.839,8
Özel İletişim Vergisi	54.462,4
İthalde Alınan KDV	571.676,7
Diğer dış ticaret vergileri	57.570,9
Damga Vergisi	85.559,3
Harçlar	113.537,8
DİĞER	2.542,4
DOLAYLI VERGİ ORANI (%)	67,3

 

“DOĞRUDAN” VERGİNİN DE BÜYÜK BÖLÜMÜNÜ ÜCRETLİ ÖDÜYOR!...

 

Doğrudan gelir, kazanç, kar, irat, mülkiyet ve ranttan alınan doğrudan vergilerde de kesimlere göre ciddi çarpıklık yaşanıyor. 

- 2003-2016 döneminde tahsil edilen 1 trilyon 51,2 milyar liralık doğrudan verginin 614,9 milyarla çok büyük bir bölümünü “Gelir Vergisi Tevkifatı” oluşturdu. Bu tutarın üçte ikisini (yaklaşık 410 milyar TL) ücret ve maaşlardan yapılan kaynağından kesinti oluşturuyor. Bu da toplam doğrudan vergilerin yüzde 40’ına tekabül ediyor. 

 -Buna karşılık ticari, zirai kazanç, gayrimenkul ve menkul sermaye iradı ve serbest meslek erbabının aynı dönemde ödediği toplam Gelir Vergisi 53.9 milyar lirada kaldı.

-Aynı dönemde şirketler kesiminin ödediği Kurumlar Vergisi ise 306,1 milyar lira ile ücretlinin ödediği tutarın çok altında gerçekleşti.

-Motorlu taşıtı olanlardan yılda iki kez alınan MTV ve veraset ve intikal vergilerinde 14 yıldaki toplam tahsilat da 76.3 milyar lira oldu.  

 

-Sadece 2016 yılına bakarsak;

➢ Ücretli çalışanların maaşlarından kesilen toplam Gelir Vergisi 60 milyar, diğerlerinin ödediği 36 milyar TL.

➢ İşverenlerin ödediği toplam Kurumlar Vergisi ise 43 milyar TL.

 

-Gelir vergisi oranları çarpık;

• Telif kazancından %17, 

• Asgari ücretten %15 oranında,

• Ücret ve maaşlarda, (artan oranlı tarife ve vergi dilimlerine göre) %15-35 arasında Gelir Vergisi alınırken,

• Futbolcuların milyonluk milli maç priminden sadece %5 vergi alınıyor;

• Hisse senedi-borsa gelirinde vergi ise %0 (sıfır)…

 

-Aylık net ücreti 1.404 TL olan bir asgari ücretli 2017’de; 

• 2.986 TL SGK primi,

• 213 TL İSF kesintisi,

• 1.120 TL Gelir Vergisi ve

• 162 TL Damga Vergisi 

• olmak üzere toplam 4.481 TL ödeyecek.

 

Asgari ücretlinin vergi-kesinti yükü (TL)

	Aylık	Yıllık
ASGARİ ÜCRET	1.777,50	21.330,00
SSK PRİMİ % 14	248,85	2.986,20
İŞSİZLİK SİGORTASI FONU % 1	17,78	213,36
GELİR VERGİSİ %15	93,32	1.119,84
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ(*)	133,31	1.599,72
DAMGA VERGİSİ % 07,59	13,49	161,88
KESİNTİLER TOPLAMI	373,44	4.481,28