Baraj kalkıyor, daraltılmış bölge geliyor

Zaman gazetesinin haberine göre hükümet seçim sisteminde yeni değişiklikler planlıyor...

Zaman gazetesinin haberine göre hükümet seçim sisteminde yeni değişiklikler planlıyor. AKP, 30 Eylül'de yapacağı kongresinde siyasi sistemde köklü değişiklikler içeren kararlar almaya hazırlanıyor. Seçim sistemi de bunlardan biri.

Seçim Yasası, Siyasi Partiler Yasası ve Yüksek Seçim Kurulu Kanunu'nu değiştirmeyi planlayan AKP, seçim barajının tamamen ortadan kaldırılması ve 'daraltılmış bölge' sistemine geçilmesi için de hazırlık yapıyor. Partinin mevcut programında da yer alan ama şimdiye kadar uygulanamayan 'daraltılmış bölge'nin, yeni dönemde hayata geçirilmesi düşünülüyor. Daraltılmış bölge sistemi Süleyman Demirel tarafından da sıklıkla dile getirilirdi. Bundan amaç büyük partilerin dar bölgede az sayıdaki vekilliği almasını sağlamaktı. Örneğin 30 milletvekili çıkaran İstanbul'un bir seçim bölgesinde yüzde 3 oy ile 1 bağımsız vekil çıkarılabilirken, 5 vekil çıkaran daraltılmış bölgede bağımsız vekil çıkarabilmek için çok daha yüksek oranda oy almak gerekecek. Yeni sistemle de amacın bağımsız olarak seçileceklerin önüne yeni bir barikat kurmak olduğu düşüncesi akla geliyor.

Henüz son hali verilmediği ifade edilen taslağa göre, Türkiye, her biri 5 milletvekilini aşmayacak şekilde küçük seçim çevrelerine ayrılacak. Bu durumda 90 civarında 'daraltılmış bölge' oluşturulacak. 'Türkiye Milletvekilliği' uygulaması da masada. Eğer bu da kabul görürse 100 'Türkiye Milletvekili’ bulunacak. Partiler oy oranına göre 100 vekilliği paylaşacak.

AKP'nin mevcut programında, "Siyasi Partiler Kanunu değiştirilerek çağdaş demokratik anlayışın gereklerine uyumlu hale getirilecektir. Seçim Kanunu değiştirilecektir. Daraltılmış bölgeli ve tercihli seçim sistemi getirilecektir" deniliyor.

Dar bölge değil daraltılmış bölge

Yapısal değişiklikler öngören yeni taslak, partinin yeni programı olarak ilan edilecek. Seçim sisteminde değişiklik öngörülürken bunun, 'dar bölgeli seçim sistemi' ile karıştırılmaması isteniyor. 'Dar bölge'de ülke, her birinden sadece bir milletvekilinin seçildiği çevrelere ayrılıyor. Yani ülkenin 550 seçim çevresine ayrılması anlamına geliyor. Ancak daraltılmış bölgede durum farklı. Örneğin 85 milletvekili bulunan İstanbul, şu anda 3 bölgeden oluşuyor. En fazla 5'er vekille sınırlanmış daraltılmış bölgeye geçilmesi durumunda, İstanbul 17 seçim bölgesine ayrılacak. 31 sandalye ile 2 bölgeden oluşan Ankara ise 6 seçim çevresine bölünecek.

Tercihli oy sistemi ise; her partinin, bir seçim bölgesinde seçilecek milletvekili sayısının en az iki katı aday gösterebilmesini içeriyor. Ancak AKP'nin daraltılmış bölge ile birlikte tercihli oy sistemine de geçip geçmeyeceği henüz net değil.