Başkanlıkta 5+5 önerisi

Tarih: 07.11.2012 - 07:04

Kategori: Siyaset

Partiler, Türkiye için düşündükleri yönetim modellerini komisyona sundu...

Anayasa Uzlaşma Komisyonu, bu hafta yeni anayasanın “Yasama” bölümünü ele alacak. Bu çerçevede partiler Türkiye için öngördükleri yönetim modellerini içeren kataloglarını hazırlayarak Anayasa Uzlaşma Komisyonu’na sunmaya başladı. AKP , Uzlaşma Komisyonu’na sunduğu pakette, ‘5+5 sistemiyle iki dönem için seçilen başkanlık modeli’ önerirken, CHP güçlendirilmiş parlamenter sistemi, BDP ise bölge meclislerinin yer aldığı parlamenter sistem önerdi.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ’ın gündeme getirdiği “başkanlık” sistemi Meclis’e taşındı. AKP, Uzlaşma Komisyonu’na ‘başkanlık sistemi’ önerisinde bulundu. Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, yeni anayasa çalışmaları kapsamında, yasama bölümüne ilişkin AKP’nin önerilerinin dün TBMM Başkanlığı’na sunulduğunu belirterek şunları söyledi: “Teklifimizde, Türkiye’nin geldiği noktada sistem tartışmalarını sona erdirip, siyasal istikrarı güçlü bir iktidarı tesis eden, yasama ile yürütmeyi birbirinden tam ayrı ve bağımsız kılan başkanlık sistemi var. Türkiye’nin önümüzdeki yıllarını tartışmalarla geçirmesini istemiyoruz.”

AKP’nin “başkanlık sistemini” içeren teklifinin detayları da ortaya çıkmaya başladı. Tek meclisli başkanlık sistemi öneren AKP teklifinde şunlara yer verdi: “Başkan, halk tarafından 5 yıl için seçilecek. İsterse 5 yıl daha seçilmek üzere aday olabilecek. Partili olabilecek, ancak parlamenter olmayacak. Bakanlar Kurulu üyelerini başkan atayacak. Bakanların milletvekili olması zorunluluğu aranmayacak. Parlamentoya karşı sorumlu olmayacak. Bakanları görevden alma yetkisi de başkanda olacak.

Baraj yok, yemin değişecek

Yüce Divan yetkisini parlamentodan bir komisyon kullanacak. Suçlamayla karşılaşan başkan veya bakanların yargılanmasına da yine parlamenterlerden oluşan bir soruşturma komisyonu karar verecek. Parlamentodan çıkan yasayı veto yetkisi başkanda olacak. Gensoru kaldırılacak. Bakanlar için güvenoyu aranmayacak. Kabineyi atanmış bakanlar oluşturacak”

AKP önerisinde milletvekili yeminini de değiştiriyor. Yeminde, “Toplumun huzur ve refahı, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerden yararlanması ülküsü” ifadeleri yerine “insan hakları” kavramı yeterli görülüyor.

CHP Türkiye vekilliği önerdi CHP ise güçlendirilmiş parlamento önerdi. CHP’nin önerisine göre, parlamento 550 milletvekilinden oluşacak. Erkler ayrılığı olacak ama yasama, yürütme karşısında güçlendirilecek. Zaman zaman gündeme gelen Türkiye milletvekilliği uygulanacak. Seçim dönemi 4 yıldan 5 yıla çıkartılacak. Seçilme yaşı ise 21’e indirilecek. Cumhurbaşkanının yetkileri azaltılacak ve Cumhurbaşkanlığı sembolik bir makam olacak. Cumhurbaşkanını parlamento seçecek.

BDP, bölge meclisleri istedi BDP ise Ankara’daki Büyük Meclis’in yanı sıra 22 bölge parlamentosu ve bölge meclislerinden seçilerek Ankara’ya gönderilen milletvekili sayısının 600 olmasını önerdi. Milletvekili yemininin de kaldırılmasını öneren BDP ayrıca seçilme yaşının 18 olmasını da istedi.

Rıfat Başaran-Radikal