CHP'li Demir'den termik santrallerle ilgili önerge

CHP'li Demir termik santralin atık küllerinin depolandığı Kapubağ Köyü'nde yaşanan çevre felaketi" ile ilgili olarak önerge verdi...

CHP Muğla Milletvekili Prof. Dr. Nurettin Demir'in “Muğla'nın Yatağan ilçesini tehdit eden termik santralin atık küllerinin depolandığı Kapubağ Köyü'nde yaşanan çevre felaketi" ile ilgili olarak açılmasını istediği Meclis araştırma önergesini TBMM'ye sundu.

“Muğla'nın Yatağan ilçesini tehdit eden termik santralin atık küllerinin depolandığı Kapubağ Köyü'nde çevre felaketi yaşanmaktadır. Yatağan kül dağı ıslahında kullanılan suyun olumsuz etkileri ile ilgili olarak köylülerimiz mağdur durumdadır. Kül bastırma suyunun bölge zeminini yumuşatmasından ve oluşturduğu basınçtan dolayı taşkın oluşturarak, kül göletindeki suyun Kapubağ Köyü’ne boşalması yakın zaman içerisinde gerçekleşebilecek bir felakettir. Doğanın ve köylülerin korunması ve mağduriyetlerin giderilmesi" amacıyla, Anayasa’nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri uyarınca “Meclis Araştırması” açılma isteğini önergeyle meclise sundu.

 Gerekçe Özeti:

Yatağan Termik Santrali, 1982 yılından bu yana faaliyet göstermektedir. Eskihisar, Tınaz, Bağyaka, Yeşilbağcılar bölgelerinden Türkiye Kömür İşletmeleri Güney Ege Linyitleri Kurumu tarafından santrale sağlanan düşük kalorili, yüksek kül ihtiva eden ortalama 15.000 ton/gün kömürün yakılması ile elektrik enerjisi elde edilmektedir. Üretilen enerji, Ege Bölgesi’nin birçok yerleşimine iletilmektedir.  Santral, Yatağan İlçe merkezine 4 kilometredir. Termik santralden kaynaklanan küller santralin 2 km güneybatısında, Yatağan ovasının bittiği yerde Kapubağ Köyü’nün 1 km kuzeybatısında Alazeytintepe, Bakacaktepe, Peynirlitepe’nin oluşturduğu vadi içerisinde bulunan “kül dağı ıslah alanına” boşaltılmaktadır.

Kül üzerine, termik santralin soğutma suyu- sızıntı suları verilmektedir. Yani kül bastırmada kullanılan su, zaten “kirleticiler” içermektedir. Zaten kirli olan su, kül üzerine boşaltıldıktan sonra daha çok kirlenerek gölet suyuna karışmaktadır.  Kül dağı ıslah çalışmaları neticesinde milyonlarca metreküp su kül üzerine dökülerek alana verilmiştir. Önemli sorunlardan birisi, kül dağı ıslah çalışmalarında kullanılan milyonlarca metreküp suyun yer altı suyundan karşılanmasıdır. Yıllar boyunca yeraltından çekilen milyonlarca metreküp su termik santralde kullanılmış ve bu alanda depolanarak bir göl oluşturulmuştur. Yer altından çekilen bunca suyun, “1. derece deprem bölgesi” olan Yatağan ovasını olumsuz yönde etkileyeceği, hafif sarsıntı halinde taşkın olabileceği ve Kapubağ Köyü’nün milyonlarca metreküp su ile boğulacağı ve verimli tarım arazilerine sahip Yatağan ovasının sular altında kalacağı aşikardır.

Yatağan ovasında tarımsal faaliyetlerde yer altı suyu kullanılmaktadır. Bölgede güçlü bir yeraltı su rezervi mevcuttur. “Kül dağı ıslah çalışmaları” neticesinde oluşan gölet çevresinde, daha önce açılmış sondaj kuyularından zeminin “geçirimli” olduğu anlaşılmaktadır. Ve uzmanlar tarafından yapılan gözlemler ve araştırmalar neticesinde, kül göletindeki suyun yer altı suyuna karıştığı ispatlanmaktadır. Netice olarak, kül göletini oluşturan su içerisinde “kadminyum, kurşun, mangan, demir” gibi ağır metaller ve bunun yanında eser miktarda da olsa “siyanür” tespit edilmiştir.

Aynı zamanda yapılan analizler sonucunda suyun pH değerinin 12 civarında (bazik) olduğu gözlemlenmiştir. pH’sı 12 olan acı bir su, ne içmek için ne de tarımsal sulama için uygundur.

Yüksek pH’lı sıvılar, bırakın insan vücudunu metallerde bile tahriş edici özelliktedir. Su pH’sının yüksek olması su içerisinde aynı zamanda amonyak ve amonyum bulunduğunun işaretçisidir. “Amonyak”, gümüş takımların temizlenmesine, kumaş lekelerinin çıkarılmasına yarar. Tıpta yakıcı olarak kullanılır. İçmek veya tarla sulamak için kullanılmaz.

Köy halkı, bölgede açılan kuyulardan su ihtiyacını karşılamaktadır. Parası olan arıtma cihazı (osmoz) kullanarak su içmektedir. Köy alanında bile su içmek için arıtma cihazı kullanılması, köylünün su içebilmek için para ödemesi bu ülkenin halini ortaya koymaktadır. Cihaz kuramayan fakir köylü ise hastalıklarla boğuşmaya belki yavaş ve acılı bir ölüme mahkum hale gelmiştir. Gerek bizim tarafımızdan ve gerekse uzmanlar tarafından bölge halkı ile yapılan görüşmelerde, su içerken metal tadı aldıkları, suyun şişkinlik yaptığı, dilde yanma, kramplar ve benzeri şikayetler yaşadıklarını ifade etmektedirler. Sadece su içerek bu zehirli maddeleri vücuda almayız. Buranın suyu, Yatağan ovasının tarımsal sularına da karışmaktadır. Bitkiler de insanlar gibi bu maddeleri vücutlarında biriktirmektedir. İnsanlar ve diğer canlılar da bu bitkileri yediklerinde doğal olarak bu maddeleri bünyelerine alır ve biriktirirler.

Bu bilgiler ışığında, Muğla'nın Yatağan ilçesini tehdit eden santralin atık küllerinin depolandığı Kapubağ Köyü'nü ziyaretimizde yaptığımız incelemeler ve uzmanların görüşleri neticesinde, burada bir çevre felaketi yaşandığını tespit etmiş bulunmaktayız. Yatağan ve bölge halkı tehlikededir. İvedilikle kül gölünde önlem alınması ve bu konuyla ilgili bir “Meclis Araştırması” açılması gerekmektedir.

Yönetmeliklere göre, çevresel etki değerlendirme yönetmeliği çerveçesinde,

11- Tehlikeli ve Özel İşleme Tabi Atıklar:

d) Tehlikeli atık ihtiva eden atık barajları, atık havuzları.

13- 10 milyon m3/yıl ve üzeri yeraltı suyu çıkarma veya suyu yeraltında depolama projeleri

15- Su depolama tesisleri (Göl hacmi 10 milyon m3 ve üzeri olan baraj ve göletler.).

ç) Atık barajları ve/veya atık havuzları,

27- Alt yapı tesisleri:

l) 1 milyon m3/yıl ve üzeri yeraltı suyu çıkarma veya yeraltında depolama projeleri,

   m) Su depolama tesisleri (göl hacmi 5 milyon m3 ve üzeri baraj ve göletler),

Kapsamında mevcut göletin Çevresel Etkilerinin irdelenmesi gerekmektedir. Ancak böyle bir şey yapılmamıştır.

Atıkların düzenli depolanmasına dair yönetmelik çerçevesinde,

Madde 2 – (1) Bu Yönetmelik, düzenli depolama tesislerine ilişkin teknik esaslar ile atıkların düzenli depolama tesislerine kabulü ve atıkların düzenli depolanmasına ilişkin usul ve esaslar ile alınacak önlemleri, yapılacak denetimleri ve tabi olunacak sorumlulukları kapsar. Hükmü bulunmasına rağmen herhangi bir denetim veya yaptırım uygulanmamıştır.

Çevre kanununca alınması gereken izin ve lisanlar hakkında yönetmelik ve tehlikeli maddelerin su ve çevresinde neden olduğu kirliliğin kontrolü yönetmelik çevresinde,

Kapsamında çevre izin/lisansı alınması gerektiği halde her hangi bir izini bulunmamaktadır.

Su kirliliği kontrolü yönetmeliği çerçevesinde,

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları  belirlemektir.

Hükmü bulunmasına rağmen herhangi bir denetim veya yaptırım uygulanmamıştır.

Toprak kirliliğinin kontrolü ve noktasal kaynaklı kirlenmiş sahalara yönetmelik çerçevesinde,

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; alıcı ortam olarak toprağın kirlenmesinin önlenmesi, kirlenmenin mevcut olduğu veya olması muhtemel sahaları ve sektörleri tespit etmek, kirlenmiş toprakların ve sahaların temizlenmesi ve izlenmesi esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, toprak kirliliğinin önlenmesi, kirlenmenin mevcut olduğu veya olması muhtemel sahaların ve sektörlerin tespiti, kayıt altına alınması, kirlenmiş toprakların ve sahaların temizlenmesi ve izlenmesine ilişkin teknik ve idari usul ve esasları kapsar.

Hükmü bulunmasına rağmen herhangi bir denetim veya yaptırım uygulanmamıştır.

Bu bilgiler ışığında, Muğla'nın Yatağan ilçesini tehdit eden santralin atık küllerinin depolandığı Kapubağ Köyü'nü ziyaretimizde yaptığımız incelemeler ve uzmanların görüşleri neticesinde burada çevre felaketi yaşandığını tespit etmiş bulunmaktayız. Yatağan ve bölge halkı tehlikededir. İvedilikle kül gölünde önlem alınması ve bu konuyla ilgili bir “Meclis Araştırması” açılması gerekmektedir.


Vişne Haber Ajansı