CHP'li Serdar Bayraktar, İstanbul'da geleneksel plastik torbaların kullanılmasının azaltılmasını önererek Başkan Topbaş'a sordu...
"İnsan, çevre, maliyet, çağdaş yaşam ölçütleri ile en uygun çözümlerin geliştirilmesi amacıyla bir çalıştay düzenlemeyi düşünüyor musunuz?" İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) 2012 yılı Kasım ayı Meclis toplantılarında CHP İBB Meclis Üyeleri Serdar Bayraktar ve Dr. Hakkı Sağlam *imzaları ile verilen yazılı soru önergesi şöyle;
Bilindiği gibi her yıl Dünya'da yaklaşık 1 trilyona yakın plastik torba kullanılmakta ve bunun sadece çok küçük bir kısmı geri dönüşebilmektedir.*Doğada yok olmaları 400 ile 1000 yıl süren plastik torbalar, hem bozulmalarındaki uzun süre, hem de kullanım miktarının fazlalığı nedeniyle çevre kirliliğinin en büyük nedenleri arasında sayılmaktadırlar.
Ayrıca plastik torbalar, canlıların besin zincirlerini olumsuz etkilediği gibi doğal dengenin bozulmasına da sebep olmaktadırlar. Çevreye zararlı bu torbaların kullanımı konusunda bugüne kadar pek çok ülkede; fazla şubesi olan mağazalar için, plastik torba geri dönüşüm kutusu yerleştirme zorunluluğu getirilmesi, geri dönüşümü olmayan plastik torba kullanımının yasaklanması, plastik torbaların yanına, "Lütfen geri dönüşüm sistemine katılmak için bu torbayı geri getirin"yazılması, et kalınlığı, 0.025 milimetreden ince plastik torba üretilmesi ve bu torbaların süpermarket ve dükkânlarda kullanılmasının yasaklanması gibi çeşitli önlemler alınmıştır.
Ülkemizde de birçok belediye plastik torba kullanımının azaltılması, yerine çok kullanımlık torbaların kullanımının özendirilmesi amacıyla önlemler almışlardır. 24 Ağustos 2011 tarihinde bu konularda bir kanun teklifi CHP Ardahan Milletvekili Sn. Ensar Öğüt tarafından TBMM Başkanlığı'na sunulmuş, ancak bu güne kadar herhangi bir gelişme olmamıştır. Plastiğe alternatif olarak sunulan kese kağıdını üretmek için gerekli enerji, aynı ağırlıktaki plastik torbaya göre daha fazladır. Bir plastik torbanın geri kazanımı, yenisini üretmekten daha pahalıdır.* Bazı bilimsel araştırma sonuçlarında; plastik kaplarda bulunan maddelerin bazı hastalıklara neden olabileceği belirtilmektedir. Plastik torba üreticileri, sorunu geri dönüşümü doğru yapmamak, bu konuda yerel ve merkezi otoritenin etkin önlemler almaması olarak tanımlamaktadırlar. Onlara göre asıl problem, özellikle ağırlığı çok düşük torbaların geri dönüştürülme oranlarının % 3-5 oranında kalmasıdır. Toplanamayan torbaların önemli bir kısmı rüzgâr ve yağmur suları ile nehir göl, deniz ve okyanuslara gitmektedir. Bazı üreticiler kullandıkları plastikler içerisinde bozunmayı hızlandırıcı katalizörler kullanıyorlarken bazı çevreler de ağır metal içeren bu katkıların doğaya ağır zarar verdiğini belirtmektedirler. Bazı üretici ve çevreciler, mısır ve benzeri bitkilerden elde edilmiş nişasta kullanılarak veya bunları diğer plastik hammaddelere karıştırarak torbaların üretilmesinin gerektiğini savunmaktadırlar. Böylelikle doğada rahatlıkla bozunabilen torbaların herhangi bir olumsuz çevre etkisine sahip olmayacağını söylüyorlar. Ancak bu üretim tekniğinin dünyada besin için kullanılan doğal kapasitenin ambalaj için kullanılması ile gıda miktar ve fiyatlarında olumsuz etkilerinin olabileceği gibi eleştiriler yapılmakta.
Çevreciler tek kullanımlık plastik torba yerine çok kez kullanılabilecek torbaların veya filelerin kullanılmasının ve bu ambalajların mümkün olduğunca doğal hammaddelerden üretilmiş olmasının gerektiğini söylüyorlar. Ancak bu konuda sağlık uzmanları, bu ürünlerin sık aralıklarla temizliklerinin yapılması gerektiğini, bakteri, mantar vb sağlığa zararlı yapıların ve bunların atıklarının insan sağlığına zarar verebileceği konusunda uyarıyorlar. Siyah renkli naylon torbaların içinde barındırdığı kimyasallar ve mikro organizmalar insan sağlığı açısından ciddi bir tehdit
oluşturuyor. Ancak şeffaf torbalara göre daha ucuz olduğu için esnaf tarafından yoğunlukla bunlar tercih ediliyor.
Ayrıca, Türk Gıda Kodeksi'ne göre, gıda ile temas eden plastiklerin yüksek molekül ağırlıklı
polimerlerden olması gerekmekte. Bu kapsamda;
1.İBB tarafından, geleneksel plastik torba kullanımını azaltacak hangi önlemler alınmaktadır?
2.Plastik torbaların geri dönüşümünü teşvik edecek hangi önlemler alınmaktadır?
3.Plastik torba ile ilgili toplumsal bilincinin oluşturulması konusunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nce hangi iş ve işlemler yapılmıştır ve yapılmaktadır?
4.İnsan, çevre, maliyet, çağdaş yaşam ölçütleri ile en uygun çözümlerin geliştirilmesi amacıyla bir çalıştay düzenlemeyi düşünüyor musunuz?