Engelli taşımacılığındaki mağduriyetlerin giderilmesi için kanun teklifi

CHP İzmir Milletvekili Tacettin Bayır, 5378 Sayılı Engelliler Hakkındaki Kanunda değişiklik yapılması için kanun teklifi verdi. 

İlk olarak 2005 yılında yasalaşan 5378 Sayılı Engelliler Hakkındaki Kanunda, sekiz yıl içerisinde tüm toplu taşıma araçlarının engellilere göre yeniden düzenlenmesini içeren maddeler yer aldığını ancak bunun uygun hale getirilme süresinin 7 Temmuz 2018’e kadar ertelendiğini hatırlatan Bayır, il merkezlerinden ilçelere 18-48 koltuk arası M2 - M3 tabir edilen araçlarla taşımacılık yapanların mağduriyetlerini dile getirdi.

Yolcu taşımacılık sektörün önemli aktörlerinden biri olan ve il merkezlerinden ilçelere yolcu taşımacılığı yapan Motorlu Taşıt Kooperatiflerinin yaşadığı sıkıntıların bir nebzede olsa giderilmesi ve vatandaşların ulaşım ihtiyaçlarının aksamaması adına kanun teklifi hazırlayan Bayır, yeni bir düzenleme yapılarak, taşımacılık sektöründeki diğer aktörler tanınan pozitif ayrıcalık nedeniyle ortaya çıkan çifte standardın ortadan kaldırılarak süre uzatım kapsamına bu araçlarında dahil edilmesi için ve otomotiv firmalarının araç üretirken engelli vatandaşlarımızı da kapsayacak biçimde araç üretiminin yapılması adına bu çalışmayı yaptıklarını belirtti. 

Bayır, kanunun ilgili maddesindeki ‘sürücü koltuğu hariç dokuz ila on altı’ ibaresinden sonra gelmek üzere ‘ve on yedi veya daha fazla’ ibaresinin eklenmesi için hazırladıkları kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifini meclise sundu.
 

Bayır'ın Kanun Teklifi şöyle:

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

5378 Sayılı Engelliler Hakkındaki Kanunda değişiklik yapılması hakkındaki kanun teklifim gerekçesiyle birlikte ekte bilgilerinize arz olunur.

GEREKÇE 

İlk olarak 2005 yılında yasalaşan 5378 Sayılı Engelliler Hakkındaki Kanunda, sekiz yıl içerisinde tüm toplu taşıma araçlarının engellilere göre yeniden düzenlenmesini içeren madde yer alıyordu. 2013’ün Temmuz ayında sekiz yıllık süre dolmuş olmasına rağmen minibüsler ve belediye otobüsleri engelliler için erişilebilir hale getirilmediği için toplu taşımacılara Temmuz 2015’e kadar ek süre verilmişti. Sıkıntıların giderilememesi ve taşımacılık sektörünün ek süre talepleri doğrultusunda, TBMM’de kabul edilen 5378 sayılı kanunun geçici 3.maddesi, 25/02/2014 tarih ve 6518 sayılı kanununda yer alan 75. Madde ile yenide düzenlenerek, toplu ulaşım araçlarının engelliler için uygun hale getirilme süresi 7 Temmuz 2018’e kadar ertelenmiştir.

Torba yasayla getirilen yeni düzenleme ile sürücü koltuğu hariç dokuz ila on altı oturma yeri olan toplu taşıma araçları, yolcu gemileri ile özel ve kamu şehirlerarası toplu taşıma araçları ile turizm taşımacılığı yapılan araçlara 2018 kadar gerekli değişiklikleri yapmaları için ek süre verilmiştir. Yine yeni düzenlemeyle servis taşımacılığı yapan araçlar için de “7 Temmuz 2018’a tarihine kadar, servis taşımacılığı yapan gerçek ve tüzel kişiler, engelli personel veya öğrenciye talep halinde erişebilir taşıma hizmeti sağlamakla yükümlüdür” zorunluluğu getirmiştir. 

5378 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “denetimlerinde olan” ibaresinden sonra gelmek üzere “sürücü koltuğu hariç dokuz veya daha fazla koltuğu bulunan araçlarla sağlanan” ibaresi, “sekiz yıl içinde” ibaresinden sonra gelmek üzere “, sürücü koltuğu hariç dokuz ila on altı oturma yeri olan toplu taşıma araçları, yolcu gemileri ile özel ve kamu şehirler arası toplu taşıma araçları ile turizm taşımacılığı yapılan araçlar 7/7/2018 tarihine kadar” ertelenmiş denilmektedir. 

Ancak yukardaki yasa tanımından da anlaşılacağı üzere, bu torba yasa da göz ardı edilerek, süre uzatımı kapsamı dışına bırakılan önemli bir taşımacılık sektörü vardır o da, Motorlu Taşıt Kooperatifleridir. İl merkezlerinden İlçelere 18-48 koltuk arası M2 - M3 tabir edilen araçlarla taşımacılık yapan bu sektör kapsam dışı olmaları nedeniyle maalesef büyük mağduriyetler yaşamaktadır.

İl İçi Taşımacılık belge süreleri dolan Kooperatif üyesi araçlara rampa zorunluluğu nedeniyle belediyeler tarafından yeni çalışma ruhsatları verilmemektedir. Çalışma süresi dolmayan ve engelli rampa sistemi bulunmayan M2- M3 araçlarda, denetimler sırasında büyük cezalarla karşı karşıya kalmakta veya ruhsatlarına el konulmaktadır. Oysaki hem yakıt hem de yolcu sayısı bakımından düşünülürse, hem vatandaş, hem de Türkiye ekonomisi açıdan daha cazip olması gereken bir sektördür. Taşımacılık yapan araçların maliyetleri ve dönüşüm şartlarına bakılırsa en büyük esnekliğin, hatta desteğin, devlet tarafından bu sektörüne gösterilmesi gerekir. Hatta sektör temsilcileri yaşadıkları mağduriyetleri bir kenara bırakıp, engelli vatandaşlarımızın seyahat etme özgürlüklerini kısıtlanamayacağı bilinciyle dönüşüm süreci tamamlanıncaya kadar, yolcu yoğunluğuna göre TSE standartlarına uygun, engelli vatandaşlarımız için rampalı 1-2 aracı da güzergâhlarına tahsis edebileceklerini bile taahhüt etmişlerdir.


Taşımacılık kooperatifleri 17 ve üzeri yolcu kapasiteli araçlarında neden uzatılan dönüşüm süresi kapsamına alınmaları gerektiğini ise şöyle ifade etmektedirler. 

 
• Türk Standartları Enstitüsü yetki belgeli ve araçlarına engelli rampası takabilecek firma sayısının Türkiye’de azlığı,
• Bir aracın TSE standartlarına uygun hale getirilebilme süresin minumum 1 ayı bulması,

• Otomotiv üreticilerinin bu yönde yeni üretim yapmaması ve dönüşüm maliyetlerinin yüksekliği.

Yukardaki sayılan çok az neden bile düşünülürse, bu uygulamayla taşımacılık sektöründe çifte standart uygulandığı açıkça görülmektedir.

Bu ayrımcılığın yanında Yeni Büyükşehir Yasası ile ilçelere de taşıma hizmetlerini bir kısmının ya da tamamının büyükşehirlerce yapıldığı düşünülürse bu sektörün yaşadığı sıkıntılar daha iyi anlaşılacaktır. Bir yanda belediyenin gücüyle rekabet etmek, diğer yanda işsiz kalmamak evine aş götürebilmek.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yanı sıra okullar ve fabrikaların büyük çoğunluğunda otobüs duraklarında engelliler için rampa ya da asansör bulunmazken, servis ve minibüs ve otobüs gibi toplu taşıma araçlarına getirilen bu uygulama biraz acelecilikten başka bir şey ifade etmemektedir. Devletin ve taşımacılık sektörünün üzerine düşen sorumlulukları getirebilmesi açısından Temmuz 2018 tarihine kadar ertelenmesi de yerinde bir karar olmuştur.
Yolcu taşımacılık sektörün önemli aktörlerinden biri olan ve İl merkezlerinden İlçelere 18-48 koltuk arası (M2 - M3 tabir edilen) araçlarla yolcu taşımacılığı yapan Motorlu Taşıt Kooperatiflerini yaşadığı sıkıntıların bir nebzede olsa giderilmesi ve vatandaşların ulaşım ihtiyaçlarının aksamaması adına, yeni bir düzenleme yapılarak, taşımacılık sektöründeki diğer aktörler tanınan pozitif ayrıcalık nedeniyle ortaya çıkan çifte standardın ortadan kaldırılarak süre uzatım kapsamına, bu araçlarında dahil edilmesi adına bu kanun teklifini veriyoruz.

ENGELLİLER HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun geçici 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “sürücü koltuğu hariç dokuz ila on altı” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve on yedi veya daha fazla” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

ETİKETLER : türkiye gerçeği, vişne haber ajans, vişne ajans, istanbul gerçeği, türkiye haberleri, son dakika haberler, istanbul haberleri, sondakika, Engelli taşımacılığındaki mağduriyetlerin giderilmesi için kanun teklifi