İmamoğlu'ndan Kürtçe oyunun Şehir Tiyatroları'nda sahnelenmesinin yasaklanmasına tepki

İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, “Teatra Jiyana Nû”nun (Yeni Yaşam Tiyatrosu) Dario Fo’nun “Yüzsüz” oyununu, “Beru” adıyla Kürtçe olarak belediyeye bağlı Gaziosmanpaşa Sahnesi’nde oynanmasının kaymakamlıkça yasaklanmasına tepki gösterdi.

İBB, koronavirüs salgını nedeniyle gelirleri kesilen işletmelere destek vermek amacıyla belediyeye bağlı Şehir Tiyatroları sahnelerini, Ekim ayında özel tiyatrolara açtı. Bu kapsamda, “Teatra Jiyana Nû” (Yeni Yaşam Tiyatrosu) da Dario Fo’nun “Yüzsüz” oyununu, “Beru” adıyla Kürtçe olarak 13 Ekim’de Gaziosmanpaşa Sahnesi’nde sahneleyecekti. Ancak kaymakamlık, perdenin açılmasına saatler kala oyunun yasaklandığını oyunculara bildirdi. İstanbul Valiliği, oyunun Kürtçe olması nedeniyle değil, terör örgütü propagandası yapılacağı gerekçesiyle yasaklandığını duyurdu.

İmamoğlu, gazetecilerin konuya ilişkin "Pandemi dolayısıyla tiyatrolar kapalıydı. Siz de özel tiyatrolara destek amacıyla projeler geliştirdiniz. Gaziosmanpaşa’daki Kürtçe oyuna kaymakamlık yasağı geldi. Valilik de ‘PKK propagandası yapılıyor’ diye açıklama yaptı. Olayın içeriği nedir” sorusunu şöyle yanıtladı:

“Tabii ki bilgi sahibiyim; Büyükşehir Belediye Başkanıyım. Bazı kararlar alınırken, elbette masada konuşulan hususlar bunlar. Bahsettiğimiz ne? Bir Kürtçe oyun. Tiyatro oyunu. Yani vatandaşlarımızın talep ettiği ya da bu tarz grupların olduğu ülkemizde, Kürtçe tiyatro oyunu sergilemek. Size bir şey söyleyeyim mi? Kırmızı bülten ile aranan bir terör örgütü üyesinin televizyonda çıkıp açıklama yapması serbest. Hiçbir sorun yok. Ama Kürtçe oyun oynayan bir grubun, -ki defalarca oynamış- Kürtçe bilen vatandaşlarımızın gidip izleyeceği bir oyunu oynatmak yasak, suç. Yani böyle bir şey olmaz. Devlet aklı denen bir şey var. Devlet aklı, devleti yönetenlerin ortaya koyduğu bu akıldır. Yani o yönetenlerin orada ortaya koyduğu akıl, sudan ucuz bahaneler, geçersiz mesnetsiz bahaneler üretemez. O aklın; geçerli, akıllı, hukuka uygun ve kanunlara uygun bir şekilde hareket etme ve ortaya akıl koyma mecburiyetleri vardır. Çok üzülüyorum, sıkıntı duyuyorum bunları görünce.”

“AKIL MI OKUYORSUNUZ, TAHMİNDE Mİ BULUNUYORSUNUZ?”
“Düşünsenize; bu ülkenin koca bakan yardımcısı, 16 milyonluk kentin koca valisi açıklama yapıyorlar. Neymiş efendim; ‘Terör örgütü propagandası yapılacakmış.’ Ya bu arkadaşlar, bu oyunu 20-30 kez oynadılar. Türkiye'nin İstanbul'un muhtelif noktalarında 20-30 kez oynadılar. Bugüne kadar neredeydiniz? Burada eğer bir terör suçu varsa, terör örgütü suçu varsa bu işe müdahale edecek olan kişi sizsiniz. Kolluk gücü, idari görevliler sizin elinizde. Yani şimdi akıl mı okuyorsunuz, tahminde mi bulunuyorsunuz, ne yapıyorsunuz? Soruşturma açılacakmış. İnanın tiyatro deyimi ile bu kadar komik bir bahanenin son perdesi. Başka bir şey daha söyleyeyim: Aynı oyun, Devlet Tiyatroları tarafından oynanmış 2014 yılında. Bu oyun, Kürtçe olarak aynı grup tarafından en az 20-30 kez oynanmış. 3-4 yıldır oynuyorlar. Bakın ne diyorum? Dario Fo'nun, -dünya edebiyatının önemli bir ismi İtalyan- bu oyunu, Devlet Tiyatroları tarafından oynanmış. Türkçe oynanmış. Şimdi Kürtçe oynanacak. Ne farkı var? O bakımdan, çok yanlış bir iş, çok kötü bir tarif yapılmış. Yargıya gidecekmiş. E gitsin. Yargıda göreceğiz bakalım ne olacak?”

“BU ŞEHİRDE YAŞAYAN HER DUYGUYA, KÜLTÜRLER ARASI HER TÜRLÜ İLETİŞİME ORTAM YARATMA MECBURİYETİMİZ VAR”
İmamoğlu’nun, “Bu karardan sonra İBB tiyatrolarında Kürtçe oyun vesaire kültürel aktiviteler olacak mı” sorusuna yanıtı ise, “İBB, 16 milyon insanın belediyesidir. Bizim, bu şehirde yaşayan her duyguya, kültürler arası her türlü iletişime ortam yaratma mecburiyetimiz vardır. O bakımdan biz, böyle bir sözden geri adım atacak bir yönetim değiliz” oldu. 

BERU YÜZDEN FAZLA KEZ SAHNELENDİ

İBB Şehir Tiyatroları, pandemide zor günler geçiren özel tiyatrolar için yeni sezon programında 50 özel tiyatro oyununa yer verme kararı aldı. 21 Eylül’de açıklanan yeni sezon repertuvarı içerisinde “Bêrû: Klakson, Borîzan û Birt” oyununa da yer verildi. 1997’de Nobel Edebiyat Ödülü almış İtalyan yazar Dario Fo’ya ait “Yüzsüz: Klakson, Borazanlar ve Bırtlar” oyununun, Kürtçe olarak Şehir Tiyatroları’nın Gaziosmanpaşa Sahnesi’nde sahnelenmesi kararlaştırıldı. Kültür sanat dünyasına açıklanan ve bilet satışları gerçekleştirilen oyun, sahnelenmesine saatler kala Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı tarafından “kamu düzenini bozabileceği” gerekçesiyle yasakladı.

1981 yılında yazılan oyun, Kültür Bakanlığının Devlet Tiyatrolarında Türkçe olarak 2014’yılında sahnelendi. Kürtçe’ye çevrilen oyun, 2017 yılından beri oynanıyordu. İzmir, Diyarbakır, Adana, Ankara, Batman’da izleyicilerle buluşan Beru, İstanbul’da da birkaç farklı sahnede gösterildi. İstanbullular; Kadıköy, Taksim ve Esenyurt’da farklı zamanlarda oyunu izlemişti. Altyazılı şekilde izleyiciyle buluşmaya hazırlanan Beru, üç yıl boyunca Türkiye’de ve Avrupa’nın farklı şehirlerinde gösterildi. Ulusal ve uluslararası festivallerde sahne aldı. Bazı bölümleri kısaltılarak Kürtçe’ye çevrilen Beru, içeriği değiştirilmeden 100’ün üzerinde kez oynandı.