Kızıl Kmer liderlerine ömür boyu hapis

Kamboçya'da yüz binlerce kişinin işkenceyle öldürülmesinden sorumlu tutulan 'Kızıl Kmerler'in iki üst düzey liderine ömür boyu hapis cezası verildi.

Kamboçya'da Kızıl Kmerler hareketinin önde gelen iki ismi, "insanlığa karşı suç "tan yargılandıkları davada suçlu bulundu. Birleşmiş Milletler (BM) tarafından desteklenen mahkemede, sanıklar müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

Sanıklardan 88 yaşındaki Nuon Chea, Kızıl Kmerler rejimi lideri Pol Pot'un yardımcısı olarak görev yapmış, 83 yaşındaki diğer sanık Khieu Samphan ise, 1975-79 yılları arasında Kamboçya’yı yöneten rejimin devlet başkanıydı. Kızıl Kmerler döneminin en yetkili kişileri olarak görülen bu iki isim, yönetimleri sürecinde işlenen suçlardan sorumlu tutuluyor.

Davanın yargıcı Nil Nonn, sanıkların "halkı yok etmeye yönelik katliamlardan, siyasi soruşturmalardan; ayrıca diğer gayrı insani davranışlarla zorla yerinden etme, gözaltında kaybetme ile insanlık onuruna saldırıdan" suçlu bulunduğunu söyledi.

Sanıkların avukatı ise kararı temyiz edeceklerini söyledi. Nuon Chea'nın avukatı Son Arun, "Bu karar adil değil. Müvekkilim bu suçların çoğunu işlemedi, işlendiğinden de haberdar değildi" dedi. Temyiz sürecinde sanıkların tutuklu kalacağı belirtiliyor.

Üç yıl süren duruşmaların ve sadece özetinin okunması 90 dakika süren iddianamenin ardından, hakim sanıkların suçlu olduğuna dair kararını açıkladı. Kararın açıklanması bu kadar yakın zamanda beklenmiyordu. Kararda her iki sanığın da insanlığa karşı suç işledikleri belirtildi ve kendilerine müebbet hapis cezası verildi.

Kızıl Kmerlerin kibar yüzü olarak bilinen Khieu Samphan'ın, dava sırasında belgelenen katliamlarda yetkili olmadığı belirtildi. Nuon Chea'nın ise tüm iddialardan sorumlu olduğu belirtildi. Ancak sonuçta her iki sanık da aynı cezayı aldı.

Sanıklar suçsuz oldukları itirazını ileri sürdüler. Ancak savunmaları, mahkeme tarafından güvenilir bulunmamıştı. Karar okunurken, yaşlılığı sebebiyle ayakta duramayan Nuon Chea'nın çok az tepki göstermesi dikkat çekti.

Ancak Khieu Samphan'ın kızgınlığı yüzünden rahatlıkla okunuyordu. Sanıklar ailelerine gelmemeleri ve kararı duymamaları tembihinde bulunmuştu.


‘SOYKIRIM DAVASI’ SÜRÜYOR
Kamboçya'da 1975-79 yılları arasında hüküm süren Kızıl Kmerler yönetiminde, nüfusun üçte birini oluşturan 1,7 milyon kadar insanın öldürüldüğü veya aşırı çalıştırılmaktan, açlıktan veya işkenceden öldüğü belirtiliyor. Kızıl Kmerler rejimi bir tarım toplumu yaratma hedefiyle kentleri boşaltmış ve insanlar zirai işletmelerde çalışmaya zorlanmıştı. İktidara gelişlerini ''sıfır yılı'' olarak ilan eden Kızıl Kmerler, "eşitlikçi bir köylü toplumu" yaratacakları gerekçesiyle yüz binlerce kişiyi kentlerden kırlık arazi ve ormanlara sürmüştü.

Nuon Chea, bu rejimin ideolojik lideri, Khieu Samphan ise rejimin "görünür yüzü" olarak görev yapıyordu. Kmer yönetiminin ‘bir numaralı’ ismi Pol Pot ise 1998’de hayatını kaybetmişti.

Geçen sene son sözlü savunmalarını yapan sanıklar, ölüm emrini vermediklerini ve söz konusu katliamlardan da haberdar olmadıklarını söylemiş; öte yandan pişmanlıklarını da ifade etmişlerdi.

Kararın açıklanmasının ardından kısa bir süre sonra mahkeme bir açıklama yayımladı. Açıklamada "Her iki sanığın da hızlı bir sosyalist devrim yapmak amacıyla, gereken her şeyin yapılması için bir suç örgütü kurdukları" belirtildi.

Sanıklar hakkında ayrıca soykırım suçundan yargılandıkları başka bir dava da sürüyor.

Davaya bakan uluslararası katılımlı Kamboçya mahkemesi, Birleşmiş Milletler ile Kamboçya hükümetinin 10 yıla yakın süren pazarlıklarının ardından Temmuz 2006'da kurulmuştu.

(BBC – Deutsche Welle)