Bugün Maksim Gorki'nin doğum günü. Eserleriyle ölümsüz olan Gorki 146 yaşında
MAKSİM GORKİ 146 YAŞINDA
28 Mart 1868 günü yani bundan tam 146 yıl önce Sovyet ve Dünya edebiyatının büyük yazarlarından Maksim Gorki doğmuş. Gerçek adıyla Aleksey Maksimoviç Peşkov 146 yaşında.
Rusya’nın büyük şehirlerinden Nijniy Novgorod’da doğan Gorki, çok küçükken babasını, 8 yaşında da annesini kaybeder. Okula ancak birkaç ay gidebilen Maksim, o yaşlarında çalışmaya başlar. Fırın işçiliği, gemilerde bulaşıkçılık gibi işlerde çalışır. Delikanlılık çağında çalışarak hemen bütün Rusya’yı gezer. Bu gezi onun eserlerindeki güçlü tasvir özelliğine katkıda bulunmuştur.
1892’de Tiflis’te Kafkasya gazetesinde yazmaya başlar. Yazılarında Rusça’da “acı” anlamına gelen Gorki takma adını kullanır. Çeşitli dergilerde, St. Petersburg’da yayınlanan gazetelerde yayınlanan öyküleriyle ünlenmeye başlar. İlk romanı FOMA yayınlandığında artık St. Petersburg’da yaşamaktadır.
1902 yılında Rusya Edebiyat Akademisi’ne seçilir ama Çar Nikola tarafından veto edilir. 1905'te Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'ne resmi olarak üye olur ve bolşeviklerle beraber hareket eder. Burada Lenin’le aralarında sıkı arkadaşlık ve politik yoldaşlık oluşur. 1905 Politik Devrimi sırasında tutuklanır ve kısa süre hapiste kalır. Bu sırada GÜNEŞİN ÇOCUKLARI isimli oyunu yazar. 1906 yılında Bolşevik devrimine adadığı ANA romanını yayınlar. 1907’de YARARSIZ BİR ADAM (HALK DÜŞMANI) romanı yayınlanır. Özellikle otobiyografik üçlemesi ÇOCUKLUĞUM, EKMEĞİMİ KAZANIRKEN ve BENİM ÜNİVERSİTELERİM onu tüm dünyaya tanıtır.
Oldukça verimli bir yazar olan Gorki’nin diğer eserlerinden bazıları: KÜÇÜK BURJUVALAR, KLİM SAMGİN’İN HAYATI, ARTAMANOVLAR, ARKADAŞ, İTALYA HİKAYELERİ ve daha birçok eser.
Bir süre İtalya’da yaşadıktan sonra I. Dünya Savaşı öncesi Rusya’ya dönüp, savaşa karşı çalışır. Bolşevik devrimi öncesi Lenin’le anlaşmazlığa düşüp, Zinovyev ve Kamanev’le birlikte devrimi erken bulan yazılar yazar. Bolşevik parti ile ilişkileri çok sıkı olmasa da sürer.
1921-29 arası yıllarda İtalya’nın Sorento şehrinde yaşadıktan sonra 1932’de Stalin’in davetiyle Sovyetlere döner ve Moskova’ya yerleşir. Moskova’da yaşadığı ev sonradan Gorki Müzesi olarak düzenlenir.
Gorki, 18 Haziran 1936’da Moskova’da ölür.
Vişne Ajansı