Nagehan Alçı: Açıklanan günlük hasta sayısının 8 katı vaka var

Habertürk yazarı Nagehan Alçı, koronavirüs hasta ve vaka sayısıyla ilgili Sağlık Bakanlığı'yla yaptığı görüşmeyi köşesine taşıdı.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, geçtiğimiz günlerde testi pozitif çıksa da semptom göstermeyen vakaların günlük koronavirüs tablosuna eklenmediğini açıklamıştı.

Bakan Koca'nın açıklamaları tepki çekmiş, Türk Tabipleri Birliği, "Semptomlu ya da semptomsuz her vaka Covid-19 hastasıdır" açıklamasında bulunmuştu.

Tartışmalar sürerken Habertürk yazarı Nagehan Alçı, konuya ilişkin Sağlık Bakanlığı ile yaptığı görüşmeyi aktardı.

Nagehan Alçı, "Uluslararası literatürde kabaca 10 kişiden 1'i hasta, 1'i ağır hasta, 8'i semptomsuz vaka diye oranlanıyormuş. Yani açıklanan günlük hasta sayısının aşağı yukarı 8 katı vaka var diyebiliriz" ifadesini kullandı.

Alçı'nın yazısı şöyle:

"Bakanlığın çalışmalarının detaylarını öğrendim. Fahrettin Koca’nın semptomsuz vaka diyerek neyi kast ettiğini gördüm ve şunu fark ettim: Son zamanlarda Türkiye’de koronavirüsle mücadelede değil, bu mücadeleyi doğru anlatmak konusunda ciddi eksiklik var.

Öncelikle test meselesinden başlayayım. Kime nasıl test yapılıyor?

Sağlık Bakanlığının protokolüne göre Bilim Kurulu ve Bakanlığın belirlediği belirtilerden (bu belirtiler belli aralıklarla güncelleniyor) en azından biri varsa test yaptırılabiliyor. Şayet hiçbir belirti yoksa eğer ailenizden biri pozitif dahi olsa test yapılmıyor. (Aile ya da yakın çevrede pozitif olan bireylerle ilgili test kriteri zaman zaman güncelleniyor.)

Ancak test sistemi iki ayak üzerinden yürüyor.

Birinci ayak benim de bahsettiğim gibi semptomu olanlara yapılan testler. Buna göre sonucu pozitif çıkanlar envantere işleniyor.

Bakan Koca’nın hasta diye kast ettiği bu grup. Yani en az bir ve daha fazla semptomu olup, test yaptırıp pozitif çıkanlar.

Peki semptomsuz pozitif çıkanlar kim?

VAKA DİYE ETİKETLENENLER KİMLER?

Bu sorunun cevabı tarama uygulamasında.

Türkiye’de giderek artan sayılarda taramalar yapılıyor. Riskli gruplar içinden tesadüfi kişiler seçiliyor ve test yapılıyor.

Mesela havaalanlarında yurt dışından gelenler, oto sanayi bölgesi gibi trafiği çok olan yerler, testi pozitif çıkanların yakın çevresi ve futbolcular gibi gruplarda sık sık rastgele testler yapılıyor.

İşte semptomsuz olanlar yani vaka diye etiketlenip temmuz sonundan beri kamuoyu ile rakam olarak paylaşılmayanlar bunlarmış.

Her gün ‘hasta’ kategorisinde verilen sayı en az bir semptomu olup testi pozitif çıkanlara tekabül ediyor.

Vaka ise tarama sonucu tesadüfen pozitif çıkan ama kendisinde bir belirti bulunmayanlar…

Peki önceden neden vaka açıklanırken şimdi sadece hasta açıklanıyor? Kabaca vaka-hasta oranı nedir? Bunu da bakanlığa sordum.

HASTA SAYISININ 8 KATI VAKA VAR

Aldığım yanıt şu:

"Pandeminin başlangıcında test sayımız yalnızca 3000-3500 kadardı, zamanla artırdık. Bakın Nagehan Hanım mayıs ayında günlük 40 bin teste ancak çıkmıştık. Zaten tarama uygulaması sonra devreye girdi. Yani vaka sayısı verirken de sadece belirtisi olanlara test yapılabiliyordu. Bugün ise günlük yaklaşık 120 bin test yapılıyor. Bunun önemli bir kısmı tarama testi. Amaç bunu günde 200 bine çıkarmak."

Vaka-hasta oranı ile ilgili de şu bilgiyi aldım:

Uluslararası literatürde kabaca 10 kişiden 1’i hasta, 1’i ağır hasta, 8’i semptomsuz vaka diye oranlanıyormuş. Yani açıklanan günlük hasta sayısının aşağı yukarı 8 katı vaka var diyebiliriz."