Tüketici kanunu değişiyor!

Tüketici kanunu baştan aşağı değişiyor...

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, tüketicinin korunması hakkındaki kanunun hemen hemen bütün maddelerinde önemli değişikliklere gitti. 

Hazırlanan tasarıda, kredi kartı üyelik ücretinden, konut alımındaki cayma hakkına, elektrik ve internette aboneliğe son vermekten, paket turlarda alınacak tazminata kadar çok önemli değişiklikler getiriliyor.

Kapsam tüketiciler lehine genişletiliyor

Eser, taşımacılık, simsarlık vb. sözleşmeleri ile ilgili uyuşmazlıklarda da tüketici sorunları hakem heyetlerine başvurulabilecek.

Kredi kartı üyelik ücreti, hesap işletim ücreti vb. ücretler kaldırılıyor

Bankacılık sözleşmelerinde, hiçbir suretle tüketicilerden kredi kartı üyelik ücreti, hesap işletim ücreti, dosya ücreti, ipotek fek ücreti vb. isimler altında herhangi bir bedel alınamayacağı hüküm altına alınıyor.

Taksitli satışlar, ön ödemeli konut satışları ve tüketici kredilerine cayma hakkı geliyor

Özellikle risk oranı yüksek olan işyeri dışında yapılan sözleşme, mesafeli sözleşme ya da devre tatil sözleşmelerinde cayma hakkı süreleri uzatılıyor. Örneğin devre tatillerdeki 10 günlük cayma hakkı süresi 14 güne, kapıdan satışlar ve mesafeli satışlardaki 7 günlük cayma hakkı süreleri de 14 güne çıkarılarak tüketicilere daha ileri düzeyde koruma sağlanıyor. Diğer taraftan mevcut düzenlemede cayma hakkının olmadığı ön ödemeli konut satışları ve tüketici kredilerinde de tüketicilere 14 gün, taksitli satışlarda ise 7 günlük sebepsiz cayma hakkı getiriliyor.

Sözleşmeler Bakanlık tarafından denetlenecek

Bankacılık alanındaki sözleşmeler, abonelik sözleşmeleri vb. çok geniş kitleleri ilgilendiren sözleşmelerde tüketici aleyhine hükümler yer alması durumunda bu sözleşmeler Bakanlık tarafından denetlenecek ve tüketicinin mağdur olması engellenecek.

Tüketici sipariş vermediği bir ürünün gönderilmesi durumunda sorumlu olmayacak

Talep etmediği halde kendisine sunulan ürüne ilişkin bir yükümlülük altına sokulmak istenen tüketiciler koruma altına alınacak. Ismarlanmamış olan bir ürünle ilgili olarak müteşebbis, tüketiciye karşı herhangi bir hak ileri süremeyecek. Tüketicinin ısmarlamamış olduğu malı geri yollamak veya saklama gibi bir yükümlülüğü de bulunmayacak.

Hatalı üründen kaynaklı zarardan imalatçı sorumlu

Hatalı bir ürünün, bir kişinin ölümüne veya yaralanmasına veya kullanımdaki bir başka malın zarar görmesine neden olması halinde, bu ürünün imalatçısı doğan zarardan kusuru aranmaksızın sorumlu tutulacak.

Ayıplı mal ve hizmette haklar tüketici lehine genişliyor

30 gün içinde ayıbın müteşebbise bildirilmesi yükümlülüğü kalkarken, malın teslimi ya da hizmetin verilmesinden itibaren 6 ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu kabul edilecek. Bir ürünün ayıplı çıkması durumunda tüketicinin ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi haklarından birini seçmesi halinde, müteşebbis, tüketicinin seçmiş olduğu bu hakkı 30 gün içerisinde yerine getirmekle yükümlü olacak.

Bankacılık sözleşmelerinde koruyucu yeni düzenlemeler getiriliyor

Kredi sözleşmesi imzalamadan en az 1 gün önce, banka, sözleşme şartları hakkında tüketiciyi yazılı olarak bilgilendirmek zorunda olacak. Tüketici 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin kredi sözleşmesinden cayma hakkına sahip olacak. Kredi verilmesi sigorta yaptırılması şartına bağlanamayacak. Konut ve otomobil gibi tüketici kredileri için hesap açılması halinde bu hesaptan herhangi bir ücret ya da masraf talep edilemeyecek.

Konutta maket üzerinden satışa sıkı tedbir geliyor

Tüketici, ödemelerini banka üzerinden ve tarafların rızasıyla yapacak, dolayısıyla konutu inşa etmeyen firmalar tüketiciden ödeme alamayacaktır. Konut veya tatil amaçlı taşınmaz satışları resmi şekilde olmadıkça geçerli olmayacak. Taşınmazlara ilişkin teslim süresi 30 aydan 36 aya çıkarılacak. Ön ödemeli konut satışlarında 14 günlük sebepsiz cayma hakkı getirilecek. Konut veya tatil amaçlı taşınmazların tüketiciye teslim tarihine kadar tüketiciye sözleşmeden dönme hakkı getirilecek. Kampanyalı Satış İzin Belgesi kaldırılarak konut satışlarının devlet garantisinde olduğu yönündeki yanlış izlenimin önüne geçilecek.

Kapıdan satışlara karşı yeni tedbirler

“Kapıdan satışlar” ismi “iş yeri dışında yapılan satışlar” şeklinde değiştirilecek. İş yeri dışında yapılan satışlarda 7 günlük cayma hakkı süresi 14 güne çıkarılmaktadır. İş yeri dışında yapılan satış sözleşmesinin tarihi tüketicinin kendi el yazısıyla attırılacak ve sözleşmenin bir örneği tüketiciye verilecek.

İnternet ve telefon üzerinden satışlara yeni önlemler

Mesafeli satışlarda mal ya da hizmetin teslimi 30 günü aşamayacak. Mesafeli satışlardaki 7 günlük cayma hakkı süresi 14 güne çıkarılacak. Bankacılık, sigortacılık ve bireysel emeklilik gibi finansal hizmetlerin mesafeli satışına ilişkin yönerge ilk defa iç hukuka aktarılarak tüketicilere yeni haklar getiriliyor.

Devre tatil için yeni düzenlemeler

Devre tatil ve uzun süreli tatillerde sözleşme kurulmadan önce ön bilgilendirme yükümlülüğü getiriliyor. Müteşebbis, tüketicinin, sözleşmeleri imzalamasını, sözleşme tarihini tüketicinin kendi el yazısıyla yazmasını sağlamak ve kurulan sözleşmelerin bir nüshasını tüketiciye vermekle yükümlü tutulacak. Devre tatillerde cayma hakkı süresi 10 günden 14 güne çıkarılacak.

Paket turlar yeniden düzenlenecek

Paket turda yaptırımlar artırılacak. Paket tur sözleşmesi kurulmadan önce ön bilgilendirme yükümlülüğü getirilecek. Tüketicilere paket tur sözleşmeden dönme hakkı getirilecek. Paket turu düzenleyen, sözleşme şartlarının gereği gibi yerine getirmezse tüketicinin uğradığı her türlü zarardan sorumlu olacak.

Elektrik, su, doğalgaz, internet, telefon için yeni düzenlemeler

Hizmet sağlayıcı tüketicinin aboneliğe son verme isteğini, yönetmelikte belirlenecek süreler içinde yerine getirmek zorunda olacak aksi halde tüketici bundan sorumlu olmayacak.

Promosyonlara sınırlama

Herhangi bir süreli yayınla birlikte verilen promosyon uygulamalarında; Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek süreli yayıncılık amaçlarına uygun kültürel mal veya hizmetler dışında başka bir mal veya hizmet promosyon olarak verilemeyecek.

Gerçeği yansıtmayan indirimli satışlara sınırlama

İndirimli satışa konu edilen mal veya hizmetlerin indirimli satış fiyatı, indirimden önceki fiyatı ve indirim oranı, tarife ve fiyat listeleri ile etiketlerinde gösterilmesi zorunlu olacak. İndirimden önceki fiyatın geçerliliğinin ispatı müteşebbise ait olacak.

Kullanım bilgisi Türkçe olacak

Örnek olarak 'emniyet kemerinizi takınız' gibi güvenlikle ilgili bilgilendirmenin yabancı dilde yapılması tüketicilerin can ve mal güvenliğini tehdit ediyor. Bu sakıncaların giderilmesi için tanıtım ve kullanıma ilişkin hususların, malın üzerinde de yer alması halinde, yazılı ve sesli ifadelerin Türkçe olması zorunluluğu getirilecek.

Garanti belgesiyle ilgili önemli değişiklikler

“Garanti belgesi” ismi “Tüketici Hakları Belgesi” olarak değiştirilecek. Garanti uygulaması değiştirilerek tüketicilerin seçimlik haklarının önündeki engeller kaldırılacak. Bozulan ürünlerde tek seçenek servislere yönlendirilmek olmayacak. 

Tamir edilemeyen ürüne rayiç bedelden ödeme getirilecek. Malın Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresi içerisinde arızalanması durumunda şayet o mal tamir edilemez ise tüketicinin malın rayiç bedelini imalatçı ve ithalatçıdan talep edebilecek.

Radyo ve TV’lere uyarı programı zorunluluğu

Yeni getirilen düzenlemeyle radyo ve televizyonlarda yapılan eğitimlerin çoğunluğun izleyebileceği 7-23 saatleri arasında yayınlanması ve bu programların süresinin aylık en az 10 dakika olması zorunluluğunun getirilecek.

Özel ödüller reklamlarda kullanılamayacak

Bakanlık dışındaki kurumlar tarafından verilen tüketici ödüllerinin reklamlarda kullanılması yasaklanıyor.

"Hemen sipariş verin uygun fiyata alın" yasaklanıyor

Örnek olarak, televizyonlarda çok kısıtlı süreler dahilinde tüketicilerin sipariş vermesi halinde uygun fiyatlarla ürünleri temin edebileceğine ilişkin tanıtımlar haksız ticari uygulama olarak kabul edilecek ve gerekli yaptırımlar uygulanacak.

Reklam kurulu yeniden yapılandırılacak

Kurul hem ticari reklamları hem de haksız ticari uygulamaları denetleyecek. Reklam Kurulun üye sayısı 29’dan 11’e düşürülecek. Kurul Başkanı tedbiren durdurmaya yetkili olacak. Sektörel alanlarda özel ihtisas komisyonları kurulacak.

Hakem heyetleri yeniden yapılandırılıyor

İhtiyaca göre hakem heyeti kurulacak. Tüketici sorunları hakem heyetlerine yalnızca tüketiciler başvurabilecek. Hakem heyeti kararlarına karşı mahkemeye itiraz edilmesi durumunda tüketici vekalet ücreti ödemeyecek.

Tüketici mahkemelerinde dava açmanın önündeki engeller kaldırılacak

Tüketicilerin Mahkemeye başvurmaları esnasında peşin olarak alınan mahkeme masraflarının (tebligat, tanık, bilirkişi vb.) Mahkeme kararı ile birlikte alınmasını sağlayan bir düzenlemeye yer verilecektir.

Hürriyet