Victor Jara'nın katledilişinin 43. yılı

Tarih: 15.09.2016 - 14:21

Kategori: Dünya

Victor Jara, 39 yaşında öldürüldüğünde, Şili’nin sanat ve müzik dünyasının simgesel figürlerindendi ve öldürüldükten sonra, 1973-1990 yılları arasındaki Pinochet diktatörlüğündeki şiddetin de simgesi olmuştu.

Pinochet darbesinden sonra tutuklanan, stadyumda işkence gören Jara, cunta tarafından kurşuna dizilerek öldürülmüş ve cesedi Santiago Mezarlığı yakınında bulunur...

Şilili devrimci komünist müzisyen Victor Jara, 1973’teki ölümü üzerinden 43 yıl geçtikten sonra, bugün yine hatırlanıyor.

Darbe ve öldürülmesi

Víctor Jara, diğer şarkıcılarla birlikte Salvador Allende ve sol partilerini birleştiği bir hareket olan Unidad Popular yararına birçok konser verir. 11 Eylül 1973'de Augusto Pinochet'nin gerçekleştirdiği darbe sırasında, Víctor Jara "Teknik Üniversite"deki işi başında tutuklanır ve birçok yoldaşı gibi Şili Ulusal Stadyumu'nda işkence görür. Bir daha gitar çalamaması için elleri kırılır. Hatta bu korkunç işkenceler sırasında bile Jara, Unidad Popular 'ın şarkısını söylemeye çalışmaktadır. Nihayetinde vahşice dövülen Jara, bir makinalı tüfekle öldürülür ve cesedi Santiago Mezarlığı yakınında bulunur. Fakat Karısı yine de onu onurlu bir şekilde defnetme imkânını bulur. Akabinde Şili'yi terk eden karısı 1994'te onuruna "Fundación Víctor Jara"'yı kurar.

Şili'deki Pravda muhabiri Vladimir Çernisev, Jara'nın son anlarını şöyle anlatıyor:

“Víctor Jara dudaklarında şarkıyla öldü. Onu yanından hiç ayırmadığı yoldaşı, gitarıyla birlikte stadyuma getirdiler. Ve şarkı söylemeye başladı. Öbür tutuklular, gardiyanların ateş açma tehdidine rağmen melodiye eşlik etmeye başladılar. Sonra bir subayın emri ile askerler Víctor'un ellerini kırdılar. Artık gitar çalmıyordu, ama zayıf bir sesle şarkı söylemeyi sürdürdü. Bir dipçikle kafasını parçaladılar ve diğer tutuklulara ibret olsun diye ellerini kesip tribünlerin önüne astılar."

Katillerin akıbeti

9 Aralık 2004'te ölümünden 31 yıl sonra yargıç Juan Carlos Urrutia emekli subay Mario Manríquez Bravo hakkında dava açar. Bravo, Jara öldürüldüğü sırada Estadio Nacional'de en üst rütbedeki subay olup stadyumun denetimi onun sorumluluğunda olduğundan ölümlerden de o sorumlu tutulmaktadır. 2012 sonu ve 2012'de tutuklanan 8 eski asker ve emri veren askeri savcı hapse mahkum oldu. Eylül 2014'te 3 eski subay daha mahkum edildi.

En son Şili’de 1973’teki darbe sırasında öldürülen devrimci müzisyen Victor Jara’nın katili olduğu düşünülen eski asker, ABD’de yargılandığı davada suçlu bulundu.

Orlando’da dün düzenlenen duruşmada, darbe sırasında binlerce kişiyle beraber Santiago Stadyumu’nda işkence gören Jara’nın ölüm emrini verdiği belirtilen Şilili eski teğmen Pedro Pablo Barrientos Nunez’in, Jara’nın ailesine 28 milyon dolar ödemesine karar verildi. Cunta rejiminin sona ermesinin ardından ABD’ye kaçan Nunez’in Şili’ye iade edilebileceği ve ülkede CIA destekli darbeyle bağlantılı olarak cinayetten yargılanabileceği belirtiliyor. Davada, Santiago’daki stadyumda onlarca kişiyi katleden 11 eski asker daha yargılanıyor.

JARA’NIN DUL EŞİ: ÖLEN BİNLERCE KİŞİ İÇİN ZAFER

Duruşmaya katılan Victor Jara’nın 88 yaşındaki dul eşi Joan Jara Turner da, ABD’de yabancı bir savaş suçlusuna yönelik en büyük insan hakları zaferlerinden biri olarak görülen kararı sevinçle karşıladı. Karar sonrası gözyaşlarını tutamayan Turner, “40 yıldan uzun süredir Victor için yapmaya çalıştığımız şey açısından çok mutluyum ve şimdi bu gerçeğe dönüştü” dedi. Turner, kararın Şili darbesinde hayatını kaybeden binlerce kişinin ailesi için de önemli bir zafer olduğunu belirtti. Şili’de 11 Eylül 1973’te solcu Devlet Başkanı Salvador Allende yönetimine karşı düzenlenen CIA destekli darbede, General Augusto Pinochet öncülüğündeki askerler binlerce solcu ve sosyalisti katletmişti. Darbe sonucu 3 bini aşkın kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

Victor Jara Manifiesto Dinle

Viktor Jara Kimdir?

Víctor Lidio Jara Martínez Şilili şarkıcı ve müzisyen 28 Eylül 1932 doğdu ve 16 Eylül 1973'de öldürüldü.

Víctor Jara Santiago'nun Lonquén köyünde doğmuştur. Ebeveynleri çiftçidir. Babası Manuel sıradan bir kahya iken, annesi Amanda ailesinin geçimi için çok sayıda işte çalışmıştır. Birçok ailede olduğu gibi babası alkol problemleri çekmekte ve annesine kötü muamele yapmaktaydı. Babası aileyi terk ettikten sonra annesi Amanda ailenin bakımıyla tek başına ilgilenir. Annesi Víctor Jara'nın hayatında çok önemli bir parçadır. O da şarkı söyleyip, gitar çalmış, bunları ve şili folk müziğini oğluna öğretmiştir. Annesiyle beraber geçirdiği zamanın, müzik hayatına adım atmasında çok önemli etkileri olmuştur. Annesinin ölümünden sonra muhasebe eğitimini yarım bırakmış ve ilahiyat okumak istemiş, ancak bu sadece 2 yıl sürmüştür.

Dine olan inancını kaybettikten sonra işsiz olarak Lonquén 'e döner ve yakın arkadaşları ile kendini folklor tahsiline adar. Bu zaman zarfında tiyatroya ilgisi gelişir ve Universidad de Chile 'de tiyatro okuluna başlar. Bu ve takip eden yıllarda Víctor Jara çok sayıda tiyatro yapımında (mesela Carmina Burana) yer alır. Violeta Parra'a ilk defa rastladığında, tekrar folklor söylemeye ve okumaya başlar. Parra, şarkıcı, Santiago'da küçük bir cafe sahibi ve geleneksel Şili folk müziği hayranı bir sanatçıdır. Víctor Jara ona bu cafede yardım eder ve şarkı söyler.

Jara, bu zaman zarfında Şili siyaseti ile ilgilenmeye başlar. 1966 yılında ilk albümü çıkar. Takip eden yıllarda tiyatroda yönetmen olarak çalışır, ancak şarkılarına ve politik işlerine gitgide daha fazla zaman adar. 1970 yılında tiyatroyu terk eder ve tamamen müziğe yoğunlaşır. Jara'nın şarkıları fakir-zengin bir arada yaşayan bir toplumda, sıradan insanlara yaşamlarını ve problemlerini gösterir. Vatanına olan büyük sevgisi sebebiyle, birçok şarkısı haksızlıklara ve politik skandallara saldırır. Víctor Jara Güney Amerika'da „Nueva canción“ (yeni şarkı) akımının en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilir. Bu Güney Amerika'da birçok sanatçı ve aydının katıldığı, devrimci bir harekettir. Víctor Jara'nın politik fikirleri, parçalarında önemli bir yer tutar. Birçok protest şarkıcı gibi komünist ve partisinde sanatçı bölümünün yöneticisidir.

Víctor Jara albümleri

1967 Víctor Jara
1969 Pongo en tus manos abiertas
1970 Canto libre
1971 El derecho de vivir en paz
1972 La población
1973 Canto por travesura
1975 Presente (posthum veröffentlicht)
1993 Complete ( 8 LPs auf 4 CDs )
1996 Deja la vida volar ( "Bırak hayat uçsun", "Best-of-CD" )

Vişne Haber Ajansı