Yılmaz Güney 77 Yaşında

Tarih: 01.04.2014 - 09:11

Kategori: Kültür & Sanat

Devrimci Sinema adamı Yılmaz Güney yaşasaydı 77 yaşında olacaktı

YILMAZ GÜNEY 77 YAŞINDA

Sinema oyuncusu ve yönetmeni Yılmaz Güney 1 Nisan 1937’de Adana’nın Yenice beldesinde doğdu. 1984 yılında Paris’te kanserden ölen bu devrimci sinemacı yaşasaydı bugün 77 yaşında olacaktı.
Siverekli yoksul, topraksız bir Kürt ailesinin iki çocuğundan biridir. Adana’da büyümüş, orada bazı film şirketlerinin temsilciliğini yaparken üniversite okumak için geldiği İstanbul’da yönetmen Atıf Yılmaz’la tanışarak sinema dünyasına girmiştir.

İlk filmi 1959 yılında Atıf Yılmaz’ın yönettiği Bu Vatanın Çocukları filmidir. Aynı yıl Alageyik isimli filmde de hem oynamış, hem de yönetmen yardımcılığı yapmıştır. Bu arada bir yandan da hikayeler yazıp, Yeni Ufuklar ve On Üç gibi edebiyat dergilerinde yayınlamaktadır. Bir öyküsünde komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle yargılanıp, 1,5 yıl hapse mahkum olur.

Cezaevi sonrası oyunculuğa ve senaryo yazmaya devam eder. Daha çok macera türü filmlerde oynamaktadır. O dönemki en önemli filmi senaryosunu yazdığı, Lütfi Akad tarafından yönetilen Hudutların Kanunu filmidir. Bu yıllardaki diğer önemli filmleri Seyyit Han (1968) ve Umut (1970)’tur.

1971 yılında yayınladığı Boynu Bükük Öldüler isimli romanı aynı yıl Orhan Kemal Ödülü aldı. Diğer yayınlanan öykü ve yazılarını derlediği kitapların bazıları: Salpa, Ölüm Beni Çağırıyor, Sonsuz Bekleyiş, Sanık, Hücrem, Soba, Pencere Camı ve İki Ekmek İstiyoruz, Oğluma Masallar, Sen ve Ötekiler

1972 yılında devrimcilere yardım ve yataklıktan 2 yıl hapis ve sürgün cezası aldı. Hapisteyken yazdığı yazı ve öyküleri Güney dergisinde yayınladı. 1974 yılında çıktıktan sonra arka arkaya filmler çekmeye başladı. Bu dönem senaryosunu yazdığı, yönettiği ve oynadığı filmler: Arkadaş, Ağıt, Acı, Umutsuzlar.

1975 yazında, Adana’da Endişe filminin çekimlerine hazırlanırken, Yumurtalık ilçesinde ilçe hakimi Sefa Mutlu’yu öldürmekten tutuklandı ve yargılanıp 19 yıl hapse mahkum oldu.

Beş yıl hapis yattıktan sonra 9 Ekim 1981 tarihinde izinli olarak çıktığı Isparta Yarı Açık Cezaevinden yurtdışına firar etti. Bir günlük izin ile hapisten çıkan Güney, Antalya'nın Kaş ilçesinden Yunanistan'a bağlı Meis adasına, oradan da İsviçre'ye kaçtı. Daha sonra Fransa'ya geçti ve yaşamının geri kalanını orada geçirdi.

Cezaevindeyken yazdığı Sürü filmi Zeki Ökten, daha sonra Cannes büyük ödülünü Costa Gavras’ın Kayıp filmiyle paylaşacak olan Yol filmini de Şerif Gören çekti.

Yurt dışına kaçtıktan sonra Fransa'da son filmi olan Duvar’ı çekti. Güney'in, 1976 yılında Ankara Merkez Kapalı Ceza ve Tutukevi'nde tanıklık ettiği, çocuklar koğuşunda çıkan ve tüm cezaevine yayılan bir isyanın sinemaya aktarıldığı Duvar’dan sonra sağlığı iyice bozuldu.

Son yıllarını Paris'te geçiren Yılmaz Güney, mide kanseri nedeniyle 9 Eylül 1984'te yaşamını yitirdi. Paris'te bulunan Père Lachaise Mezarlığı'na gömüldü.

26 yıl gibi kısa sanat yaşamında 114 filmde oyunculuk, 26 filmde yönetmenlik, 15 filmde yapımcılık, 64 filmde ise senaristlik yapmıştır. Bu filmlerle de oyuncu, yönetmen ve senaryo dallarında, 5 kez Altın Portakal, 8 kez Altın Koza ödülleri kazanmış, ayrıca 1982 yılında Yol filmi ile Cannes’da Altın Palmiye (Palme d'Or) FIPRESCI Ödülü (Prix de la FIPRESCI) ve Ekümenik Jüri Ödülü Özel Mansiyon ödüllerini kazanmıştır.

Bu büyük devrimci sinemacıyı 77. Doğum gününde saygıyla anıyoruz.

Vişne Ajansı