Akif Hamzacebi'den FON krizi hakkında uyarı ve öneriler: mağdurlar için yasa teklifi yetersiz, mağduriyetler giderilmeden sermaye piyasaları ayağa kalkamaz!

Cumhuriyet Halk Partisi PM Üyesi Ekonomist Akif Hamzacebi, FON Krizi açıklamasında: Sermaye piyasalarında güven, yatırımcı hakları korunmadan yeniden tesis edilemez.

Cumhuriyet Halk Partisi PM Üyesi Ekonomist Akif Hamzacebi, sosyal medya hesapları üzerinden FON krizi hakkında açıklama ve uyarılarda bulundu.

Akif Hamzacebi açıklamasında şu konulara değindi;

"FONLAR VE YASA TEKLİFİ (YASA TEKLİFİ YETERSİZ)

Fonlarla ilgili yasa teklifi yatırımcılara güven verecek ciddi bir adım içermiyor. Fatma Betül Sayan Kaya’nın AK Partiden ihracı ciddi bir adım olarak sunuldu.
Savcılık soruşturmaları ise ekonomide güven sağlamanın adımları olarak düşünülmemeli. Daha ciddi bir yasal çerçeveye ihtiyaç var.

Dünyanın en büyük uluslararası endeks sağlayıcısı MSCI (Morgan Stanley Capital International), Türk hisse senetleri ve Borsa İstanbul’a yönelik kritik bir karar alarak tüm endeks revizyonlarını ve güncellemelerini geçici olarak dondurduğunu açıkladı. Kararın olumsuz etkilerini bugün Borsa İstanbul’da maalesef net bir şekilde gördük. Zaten fon krizinden dolayı mağdur olan BIST yatırımcısı, bu kararla bir darbe daha almış oldu.
MSCI'nın bu radikal kararı almasının temelinde, ülkemizde patlak veren portföy yönetim şirketleri (PYŞ) ve fon krizleri yatıyor. MSCI; bazı fon yöneticilerinin sığ hisselerde yapay fiyat artışlarıyla fon değerlerini manipüle etmesini, piyasadaki "koordineli işlemleri" ve "şirketlerin fiili dolaşımda ki pay oranlarına ilişkin güvensizliği" gerekçe göstererek fon krizine dikkat çekmiştir.
Piyasada ciddi bir nakit/ likidite sıkışıklığı yaşanmaktadır. Özellikle Para Piyasası Fon sahipleri olarak birikimlerine ulaşamayan gerçek ve tüzel kişilerin mağduriyeti, ekonomik çarklarda büyük aksamalara yol açmaktadır. Tasfiye sürecindeki avans ödemelerinde 1 milyon TL üst sınırının getirilmesi adımı önemli olmakla birlikte, ödemelerin oransal yapılmaması büyük hatadır. Ayrıca şeffaflığın sağlanması adına, fonlar içindeki varlık detayları eksiksiz bir şekilde yatırımcıların bilgisine açılmalıdır.

Güven ortamı derhekl tesis edilmezse, binbir emekle inşa edilmeye çalışılan yabancı sermaye güveni ve piyasa derinliğimiz çok daha büyük zarar görecektir.

Bu krizden çıkışın ve piyasalara olan güveni yeniden kazanmanın tek yolu şeffaflık ve adalettir.

Başta PPF (Para Piyasası Fonları) olmak üzere, suçsuz küçük yatırımcının hakları eksiksiz ve tam bir şekilde odenmelidir. Güven ancak güvenle kazanılır, mağduriyetler giderilmeden sermaye piyasaları ayağa kalkamaz.

FON KRİZİ: MAĞDURİYETLERİN GİDERİLMESİ İÇİN

Fon mağdurları belirsizlik değil, haklarına erişebilecekleri somut bir çözüm bekliyor. Sermaye piyasalarında güvenin yeniden tesis edilmesi için atılması gereken adımlar açık:

1. PPF’LER AYRIŞTIRILMALI, EKSİKSİZ ÖDEME SAĞLANMALI

Para Piyasası Fonları (PPF), portföy yapıları, likidite durumları ve nakde dönüş kabiliyetleri bakımından diğerlerinden ayrı değerlendirilmelidir. PPF’ler yalnızca yatırımcıların kısa vadeli nakit yönetiminde değil, portföylerinde yer alan özel sektör borçlanma araçları gibi finansal enstrümanlar aracılığıyla şirketlerin finansmanında da rol oynuyorlar. Bu nedenle PPF’lerde yaşanacak güven ve likidite sorunu, yatırımcılarla sınırlı kalmayıp reel sektörün finansman koşullarını da etkileyebilir.

Düşük riske sahip likiditeli bu fonlar için öncelikli bir ödeme mekanizması oluşturulmalı; 1 milyon TL'lik ara ödeme sınırıyla yetinilmeyere yatırımcıların hak ettikleri tutarların tamamına en kısa sürede ulaşması sağlanmalıdır.

2. “TAKASIN KESİNLİĞİ” İLKESİ KORUNMALI, YATIRIMCI ALACAKLARI ÖNCELİKLE ÖDENMELİ

Gerçekleşmiş takas işlemlerinin kesinliği sermaye piyasalarında  yatırımcılara "hukuki güvenlik" sağlayan önemli bir müessesedir. Bununla çelişen bir uygulama “hukuki güvenlik”i yok eder. Gerçekleşmeyen fon iade talimatlarından doğan tutarlar ve bunlara ilişkin yükümlülükler açıkça belirlenmelidir.
SPK’nin ilgili tasfiye usul ve esasları çerçevesinde, gerçekleşmeyen iade talimatlarından doğan borçlar ve ödeme süreçleri şeffaf biçimde yürütülmelidir. Fon varlıklarından elde edilen nakit, mevzuatta öngörülen çerçevede öncelikle bu borçların ödenmesinde kullanılmalıdır.
Yatırımcıların hak ettikleri ödemeler belirsizliğe terk edilmemeli; alacakların hesaplanma yöntemi, ödeme sırası ve takvimi açıklanmalı, doğmuş yükümlülükler geciktirilmeden yerine getirilmelidir.

3. HAKSIZ KAZANÇLAR GERİ ALINMALI, SORUŞTURMALAR ŞEFFAF YÜRÜTÜLMELİ

Mademki piyasa dolandırıcılığı, bilgi suistimali vb manipülatif yollarla hisse değerlerinin şişirilmesi sonucunda birilerinin haksız kazanç elde ettiğini kabul ediyoruz, o halde haksız kazancın iadesi kişilerin rızasına bırakılamaz.
GÖNÜLLÜ İADE diye bir şey olmaz. Manipülatif değerin oluşmasında rolü olsun olmasın bu değer elde eden açısından haksız kazançtır. Yasa Teklifine eklenecek bir madde ile (anapara TÜFE+Yİ-ÜFE ortalamasına endekslenerek) haksız kazançlar geri alınmalıdır.

4. İŞLEME KAPATILAN FONLAR İÇİN NET YOL HARİTASI AÇIKLANMALI

Tasfiye kapsamına alınmayan ancak alım satıma kapatılan fonlar ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Portföy yapısı, likidite durumu ve yatırımcı menfaati bakımından uygun olan fonların yeniden işleme açılması için takvim belirlenmeli; kararlar ve varsa gecikme gerekçeleri açıklanmalıdır.

5. FON BAZINDA ŞEFFAFLIK VE HESAP VEREBİLİRLİK SAĞLANMALI

Her fonun varlıkları, yükümlülükleri, nakit durumu, gerçekleşmiş işlemleri ve bekleyen talimatları mümkün olan ölçüde açıklanmalıdır. Fonların mali durumu ve yatırımcı alacaklarının hangi aşamada olduğu düzenli olarak duyurulmalıdır.
İlgili kurumların görev ve sorumlulukları netleştirilmeli, tespit edilen uyumsuzluklar giderilmeli ve yatırımcıların süreci takip edebileceği düzenli bir bilgilendirme mekanizması kurulmalıdır.

6.FON MAĞDURLARI ARTIK SOMUT SONUÇ BEKLİYOR!

PPF'lerde eksiksiz ödeme, takas kesinliğinin korunması, yatırımcı alacaklarının öncelikle karşılanması ve şeffaf bir tasfiye süreci için geçikmeden somut adımlar atılmalıdır.

Sermaye piyasalarında güven, yatırımcı hakları korunmadan yeniden tesis edilemez."