AKP, anayasanın değiştirilemez maddeleri üzerinde de çalışma yapmayı planlıyor.
Meclis’in açılmasından sonra yeni anayasa için Uzlaşma Komisyonu kurulması için harekete geçecek olan TBMM Başkanı Çiçek, işe TBMM’deki siyasi parti liderleri ile buluşarak başlayacak. “Sil baştan” yeni anayasa yapımı planlayan AKP’nin ise “değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen” 1982 Anayasası’nın ilk 3 maddesinin “ana ilkeler korunarak”, dil ve anlatımı sadeleştirme gerekçesiyle “şekli değişiklik” önerisini de tartışmaya açacağı belirtiliyor.
AYŞE SAYIN
ANKARA - 12 Haziran seçimlerinde yenilenen TBMM; yeni yasama yılına yoğun bir “anayasa maratonu” ile başlayacak.
TBMM Başkanı Cemil Çiçek, yeni anayasa çalışmaları kapsamında ilk adımı, anayasa profesörleri ile bir araya gelerek atacak. Çiçek bu kapsamda, Şeker Bayramı öncesinde davet ettiği 24 anayasa profesörü ile bir araya gelerek, yeni anayasa yapımında izlenecek yöntem, dünya örnekleri konularında bilgi alacak. Anayasa profesörleri ile yapacağı toplantıyı “iç çalışma” olarak nitelendiren Çiçek, TBMM’nin açılmasından sonra ise ilk iş olarak parlamentoda grubu bulunan siyasi parti liderleri ile görüşecek. Anayasa çalışmalarında, “geçmiş yıllardaki teamüllere uyma” kararı alan Çiçek, BDP ile görüşme konusunda ise, “Meclis’e gelip yemin etmeleri” koşulunu arayacak.
Uzlaşma komisyonunda sandalye sayısına bakılmaksızın “eşit sayıda üye”nin yer almasını önermeyi planlayan TBMM Başkanı Çiçek’in, kaçar üye ile temsil olunacağı, kararların nasıl alınacağı konusunda ise öncelikle siyasi partilerin görüşlerini alacağı öğrenildi.
İktidar partisi AKP’nin “eşit temsil” konusunda itiraz etmeyeceği belirtilirken, her siyasi parti grubundan 2 milletvekilinin komisyonda yer alması planlanıyor. Geçmiş yıllarda anayasa uzlaşma komisyonları, çoğunlukla “oybirliğiyle” karar alırken, AKP’nin, “görüşmeleri tıkayacağı” gerekçesiyle yeni anayasa yapımında uzlaşma komisyonunda “oyçokluğu” ile karar alınmasından yana olduğu belirtiliyor. AKP’liler, komisyonda her parti eşit oranta temsil edileceği için, değişikliğin yapılması için en az 3 siyasi partinin uzlaşmak durumunda kalacağını, bunun da “adil olacağı” görüşünü dile getiriyorlar. Muhalif kalan siyasi partinin ise değişikliğe “muhalefet şerhi” koyması formülü üzerinde duruluyor. Bir madde üzerinde çoğunluk sağlanamaması durumunda ise mevcut anayasadaki hükmün aynen alınması formülü gündeme getirilecek. Uzlaşma komisyonunun başkanlığı konusunda ise TBMM Başkanı Çiçek’in diğer görevleri nedeniyle, sürekli başkanlık edemeyeceği için bir Meclis Başkanvekili ya da 4 partinin üzerinde uzlaşacağı bir ismin “başkanlık etmesi” seçenekleri üzerinde duruluyor.
‘Şeklen’ dokunma planı
Yeni anayasadaki ilk sıkıntının 1982 Anayasası’nın “değiştirilmesi dahi teklif edilemeyen” ilk 3 maddesiyle ilgili “değişiklik” tartışmasında yaşanması bekleniyor. İlk 3 madde CHP ve MHP’nin “kırmızı çizgisini” oluştururken, BDP’liler, “anadil” ve “etnik kimliklerin” de tanımlanacağı değişiklik istiyor. AKP’nin ise uzlaşma komisyonunda ilk 3 maddede sayılan ilkelerin korunması koşuluyla, “dil ve anlatım” konusunda “şeklen” değişikliği tartışmaya açacağı belirtiliyor.