Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu; Açlık sınırı Ekim'de 40 bin liraya dayanırken, yoksulluk sınırı da 127 bin liraya yaklaştı!

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın Ekim ayı için yaptığı açlık ve yoksulluk sınırı araştırması tamamlandı. Türkiye nüfusunun çok büyük bir bölümünün gıda yoksulluğu çektiği hesaplanıyor.

Rapordaki maddeler, ekonominin geldiği hali gözler önüne serer nitelikte:

EN DÜŞÜK MEMUR MAAŞININ AÇLIK SINIRINI KARŞILAMA ORANI YÜZDE 55’E GERİLEDİ.

Açlık sınırı ekimde 40 bin liraya dayanırken, yoksulluk sınırı da gıdanın yanı sıra giyim, barınma, ulaşım gibi harcama gruplarında yaşanan yüksek fiyat artışlarının etkisiyle 127 bin liraya yaklaştı. Açlık sınırı, asgari ücretin 11 bin 778 lira, en düşük emekli aylığının 16 bin 103 lira üzerine çıkarken, en düşük memur maaşı da yoksulluk sınırının yüzde 55’ini zor karşıladı.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın dört kişilik bir ailenin, dengeli ve sağlıklı beslenebilmesi için yapması gereken gıda harcamasının yanı sıra gıda dışındaki ihtiyaçlarını da yoksunluk hissi çekmeden karşılayabilmesi için yapması gereken harcamaları dikkate alarak hesapladığı açlık-yoksulluk sınırı araştırmasının Ekim 2026 sonuçları açıklandı.

Açlık sınırı ekimde önceki aya göre 1.155 lira artarak 39 bin 853 liraya yükselirken, gıda dışındaki gereksinimler için yapılması gereken harcama ise 2 bin 201 liralık yükselişle 846 bin 968 liraya tırmandı. İkisinin toplamından oluşan yoksulluk sınırı ise önceki aya göre 3 bin 356 lira artarak 126 bin 821 lira oldu. Son bir yılda açlık sınırı 9 bin 792 lira, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama 24 bin 791 lira ve yoksulluk sınırı 34 bin 583 lira artış gösterdi.

ÜCRETLER VE AÇLIK-YOKSULLUK SINIRI

Açlık sınırı yılbaşından bu yana 28 bin 75 lira olarak uygulanan asgari ücretin 11 bin 778  lira, temmuz ayından bu yana 23 bin 552 lira olan en düşük emekli aylığının ise 16 bin 301 lira üzerine yükseldi. Tüm beklentilere rağmen yılın ikinci yarısı için artırılmayan asgari ücretin ekimde de açlık sınırını karşılayabilmesi için en az yüzde 42 oranında artırılması gerekiyordu.

Buna göre asgari ücretli ve asgari ücrete yakın ücret alan 10 milyon çalışan, en düşük emekli aylığı alan 5,1 milyon kişi ve aileleri gıda yoksulluğuyla karşı karşıya bulunuyor. Türkiye’deki ortalama emekli aylığı 27 bin lira düzeyinde. Sadece en düşük emekli aylığına alanlar değil, emeklilerin çok büyük bir kısmı ve hiçbir geliri olmayanlar da dikkate alındığında, Türkiye nüfusunun çok büyük bir bölümünün gıda yoksulluğu çektiği hesaplanıyor.

Asgari ücret ekimde dört kişilik bir ailenin sadece 21 günlük beslenme giderini, yoksulluk sınırının ise yüzde 22’sini zor karşıladı. Ailede dört kişinin asgari ücretle çalışarak haneye getireceği gelir bile yoksulluk sınırının 14 bin 521 lira altında kalıyor. Diğer bir ifadeyle dört asgari ücret giren dört kişilik bir aile bile yoksulluk sınırını yakalayamıyor. En düşük emekli aylığı sadece 17 günlük beslenmeye yetiyor, yoksulluk sınırının ise sadece yüzde18,5’inde kalıyor.

Yılın ikinci yarısı için aile ve çocuk yardımı dahil 70 bin 218 liraya yükselen en düşük memur maaşının yoksulluk sınırını karşılama oranı yüzde 57’den yüzde 55’e indi. Temmuzda 81 bin 23 liraya yükselen ortalama memur maaşı ise yoksulluk sınırının yüzde 64’ünü karşılıyor. Yoksulluk sınırını karşılayabilmesi için en düşük memur maaşının en az yüzde 80, ortalama memur maaşının ise yüzde 56,5 oranında artırılması gerekiyor.

AÇLIK SINIRI

Türkiye genelinde de yaygın şube ağı bulunan ve en fazla alış-veriş yapılan marketlerden Ankara’da derlenen fiyatlara göre, dengeli beslenebilmek için et- balık- yumurtaya aylık olarak yapılması gereken harcanma ekimde 135 lira, son bir yılda ise 2 bin 645 lira artarak 11 bin 760 liraya çıktı.

Kuru bakliyat için yapılması gereken harcama 7 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise 389 liralık artışla 913 lira oldu.

Ekimde 4 lira daha artarak, 8 bin 208 liraya yükselen süt, yoğurt ve peynir için yapılması gereken harcama yıllık olarak ise 1.955 lira artış kaydetti.

Taze meyve için harcanması gereken tutar önceki aya göre 220 lira artarak, geçen yılın aynı ayına göre ise 155 lira azalarak 3 bin 166 lira oldu. Sebze için yapılması gereken harcama ise önceki aya göre 744 lira artarak 6 bin 161 liraya çıktı. Sebze harcaması geçen yılın aynı ayına göre ise 2 bin 663 lira arttı.

Ekmek, un ve makarna gibi ürünler için yapılması gereken harcama ekimde önceki aya göre 40 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise 869 lira artarak 3 bin 356 lira oldu. Pirinç ve bulgur harcamaları ekimde de değişmedi ve 1.634 lirada kaldı. Yağ için yapılması gereken harcama da önceki aya göre değişmedi ve 1.044 lira oldu. Pirinç- bulgur harcaması son bir yılda 422 lira, yağ harcamaları da 294 lira artış kaydetti.

Şeker, bal, pekmez, reçel harcaması önceki aya göre 7 lira yükselerek 2 bin 833 liraya çıktı. Aynı ailenin zeytin için yapması gereken harcama ise değişmedi ve 779 lirada kaldı. Şeker, bal, reçel harcamalarında son bir yılda 630 liralık, zeytin harcamalarında ise 37 liralık artış oldu.

Yetişkin erkek için 2.800, kadın için 2.200, genç için 3.000 ve çocuk için de 1.600 kalori esas alınarak yapılan hesaplamaya göre ekimde açlık sınırı yetişkin erkek için 11 bin 636 liraya, yetişkin kadın için 9 bin 139 liraya, çocuk için 6 bin 632 liraya ve genç için de 12 bin 450 liraya yükseldi.

GIDA DIŞI HARCAMALAR

Yoksulluk sınırının belirlenmesinde gıda dışı ihtiyaçların fiyat değişimleri de esas alınarak yapılan araştırmaya göre, dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki gereksinimlerini de “insan onuruna yaraşır bir şekilde ve yoksunluk hissi çekmeden” karşılayabilmesi için aylık olarak yapması gereken harcama tutarı 86 bin 968 liraya çıktı.

Dört kişinin ortalama giyim ve ayakkabı harcamaları 7 bin 460 lira oldu. Barınma (kira dâhil) harcamaları ortalama 25 bin 886 liraya, ev eşyası harcamaları 8 bin 590 liraya yükseldi. Sağlık harcamaları 3 bin 592 liraya çıktı. Ulaştırma harcamaları 21 bin 10 liraya tırmandı. Bilgi ve iletişim harcamaları 3 bin 615 liraya, eğlence ve kültür harcamaları 2 bin 246 liraya çıkarken, eğitim harcamaları 3 bin 323 lirada kaldı. Tatil-otel harcamaları 6 bin 331 liraya ve çeşitli mal ve hizmetlerle ilgili ilgili harcamalar 4 bin 914 liraya kadar çıktı.

YOKSULLUK SINIRI

Dört kişilik bir ailenin insan onuruna yaraşır şekilde ve hiçbir yoksunluk hissi duymadan yaşayabilmesi için yapması gereken gıda ile gıda dışı harcamaların toplam tutarını gösteren yoksulluk sınırı ise Ekim 2026 itibariyle 126 bin 821 liraya çıktı. Yoksulluk sınırında ekimde 3 bin 356 liralık, yılın ilk on ayında 31 bin 938 liralık ve son bir yıllık dönemde ise 34 bin 583  liralık artış oldu.