Çiğdem Toker; CHP'li Karaca, TMSF’nin resmî sitesinde 1.326 şirketi idare ettiğinin yazdığını belirterek TMSF'nin denetlenmesinin Sayıştay bütçesinde ya da Sayıştay raporlarında görünmediğini söyledi.
“Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” şiarına dayanarak kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Cumhuriyet’in 103. yılında 2027 yılı bütçe kanun teklifini görüşüyor.
Konu başlıkları ve kurumlar değişse de geçen hafta boyu yapılan görüşmelerde TBMM’nin, partili cumhurbaşkanlığı sistemi içindeki itibarı muhalefet milletvekilleri tarafından sıklıkla dile getirildi.
2017 yılındaki şaibeli referandumun ardından 2018 yılında geçilen partili cumhurbaşkanlığının en kritik sonuçlarından biri, TBMM’nin yasamayla birlikte sahip olduğu yürütmeye yönelik denetim işlevinin budanması, başka bir ifadeyle önceki dönemlerle kıyaslandığında ağır hasar alması olmuştu.
Muhalefetten gelen kanun tekliflerini iktidar milletvekilleri (belki de Cumhur İttifakı olarak nitelenen koalisyon iktidarı milletvekilleri demek daha doğru) kategorik olarak reddetmeye ayarlıyken, yazılı soru önergelerine de muhataplarından gelen yanıtlar fazlasıyla yetersiz. Hatta bazen cevaplanmaya tenezzül dahi edilmiyor.
***
Hemen her yıl yakınma konusu olan bu tablo, hafta başından bu yana yapılan bütçe görüşmelerinde de dile getirildi. Plan ve Bütçe Komisyonu’nun TBMM bütçesinin görüşüldüğü perşembe günü de veriler aktarıldı. Geçen yasama dönemi boyunca 51 bin 043 soru önergesi verildiği hâlde 14 bin 043’ü hiç yanıtlanmadı. Soru önergelerinin yüzde 27’sine karşılık gelen bu oran, TBMM’nin yürütme karşısındaki saygınlığını tartışmalı hâle getiriyor. Dahası konuyla ilgili bir diğer boyut, önergelerin çok büyük bölümüne yasal süre geçtikten sonra cevap verilmesi. Süresinde yayımlanan önerge sayısının tüm önergelere oranı yaklaşık yüzde 13 olarak belirlendi.
“Sayıştay denetim yetkisi fiilen kalktı”
Komisyon’daki bütçe görüşmelerinde öne çıkan konulardan bir diğeri de Sayıştay’ın denetim yetkileri ile denetimleri sonucunda hazırladığı raporlar oldu. CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, TMSF’nin resmî sitesinde 1.326 şirketi idare ettiğinin yazdığını belirterek TMSF'nin denetlenmesinin Sayıştay bütçesinde ya da Sayıştay raporlarında görünmediğini söyledi. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un bulunduğu oturumda Kurtulmuş’a, “Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olarak sizin, Sayıştay'a TMSF'yi ve özellikle Sermaye Piyasası Kurulunu denetletebilmek gibi bir hakkınız ve sorumluluğunuz bulunmaktadır” diyen Karaca, tüm ısrarlara rağmen fon krizi hakkında Meclis araştırma komisyonu kurulmadığını vurguladı.
Sayıştay denetim yetkisinin fiilen ortadan kaldırıldığını ifade eden Karaca şöyle dedi:
“2021 yılında Sayıştay'ın bulgu sayısı 2 bin 985; 2025 yılında 1.102 yani üçte birine düşmüş. Raporlarda kalan tespitlerin çoğu yargılamaya esas rapor kısmında yer almakta ve bu raporlar Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gönderilmemektedir. Sonuçta, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde her raporda bulunan standart metinler ve eksiksiz tavsiyeden oluşan rapor değerlendirme komisyonlarında sansüre uğramış dokümanlar 'rapor' diye gönderilmektedir. Bu, Anayasa'ya uygun değildir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bütçe hakkı ve denetim yetkisini fiilen ortadan kaldırmaktır.”
Meclis’in temsil harcamaları
Yeni Parti Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, TBMM’nin bütçesi hakkında konuşurken temsil ve tanıtım harcamalarına değindi. 2026’da 341 milyon lira olarak konulan ödeneğin şu ana kadar 375 milyon liraya ulaştığını söyleyen Bakırlıoğlu, yıl sonuna kadar daha da yükselecek olan bu artışın nedenini sordu.
“Kamu zararı ifadesi neden yok?”
DEM Parti Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İrmez, kamu kurumlarını ve iştiraklerini Meclis adına denetlemekle görevli olan Sayıştay’ın hazırladığı raporların, denetim yapmaktan ziyade usulsüzlüklerin üzerini örtme ve hedef şaşırtma belgesi hâline geldiğini söyledi. Bulgu sayısıyla ilgili olarak şu değerlendirmeyi yaptı:
“Sayıştay'ın genel bütçeli idarelere ilişkin tespit ettiği bulgu sayısı 2020 yılında 641 iken bu sayı 2024'te 170'e, 2025 yılı raporlarında ise çarpıcı bir şekilde 113'e kadar gerilemiştir. Şimdi, Sayın Sayıştay Başkanıma sormak istiyorum: Yani ülkedeki yolsuzluk veya usulsüzlükler mi azaldı? Ortalık sütliman mı? Gerçekten bize cevaplaması gereken iki önemli soru. Ben aynı zamanda Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu üyesiyim de. Önümüze yüzlerce iştirake ilişkin Sayıştay raporu geliyor, sayfalarca evrak inceliyoruz, tek bir raporda dahi 'kamu zararı' ifadesi maalesef geçmiyor. Üstelik bazı kurumlar her sene zarar etmesine rağmen, halkın vergisi sermayeye akıtılmasına rağmen bu ifade kullanılmıyor. Raporlar öylesine steril, öylesine suya sabuna dokunmayan bir dille yazılıyor ki siz de görseniz elbette ki şaşırırsınız.”
Komisyon görüşmelerinde, hâlen 116 kişinin tutuklandığı fon vurgunu konusunda Yeni Parti’nin siyaset-bürokrasi iç içeliğini gösteren şeması da çok konuşuldu. 2027 bütçe kanun teklifi görüşmeleri hafta başından itibaren sürecek.
ÜYE YORUMLARI
Yorum YapFacebook Yorumları
