Genel Sağlık-İş’ten Bakanlığın yeni düzenlemesine tepki: Sağlık hizmeti performans puanlarına indirgenemez!

Genel Sağlık-İş Sendikası, Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı genelgeye ilişkin yaptığı açıklamada, sağlık hizmetinin performans puanlarına indirgenemeyeceği belirtilerek tepki gösterdi.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonuna bağlı Genel Sağlık-İş Sendikası, Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı "Bireysel Hedef Katsayısının Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar"a ilişkin genelgesine yönelik yaptığı yazılı açıklamasında, sağlık hizmetinin performans puanlarına indirgenemeyeceği belirtilerek tepki gösterdi.

Genel Sağlık-İş'ten, Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı "Bireysel Hedef Katsayısının Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar"a ilişkin yapılan yazılı açıklamada, sağlık hizmetinin performans puanlarına indirgenemeyeceği belirtilerek, "Sağlık emekçileri, ödüllendirme-cezalandırma sistemi ile alacakları ücreti bilmeden çalışmak durumunda bırakılmamalı, meslek mensupları en düşüğü yoksulluk sınırının üzerinden başlamak üzere tek kalemde maaş almalıdır" ifadeleri kullanıldı.

Genel Sağlık ve Sosyal Hizmet Kolu Kamu Çalışanları Sendikası'ndan (Genel Sağlık-İş), Sağlık Bakanlığı tarafından 1 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan "Bireysel Hedef Katsayısının Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar"a ilişkin yazılı açıklama yapıldı.

Açıklamada, yayımlanan usul ve esaslar uyarınca hekim dışı personelin ek ödemelerinde bir değişiklik bulunmadığı, entegre devlet hastaneleri ile meslek hastalıkları hastanelerinin bireysel hedef katsayısı uygulaması kapsamına alınmadığı ifade edildi.

SAĞLIK HİZMETİ PERFORMANS PUANLARINA İNDİRGENEMEZ!

01.08.2026 tarihinde Bireysel Hedef Katsayısının Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar yayımlanmıştır. Usul ve Esaslar uyarınca hekim dışı personelin ek ödemelerinde bir değişiklik bulunmamakla birlikte entegre devlet hastaneleri ile meslek hastalıkları hastanelerinin bireysel hedef katsayısı uygulaması kapsamına alınmadığı belirtilmiştir.

Bireysel Hedef Katsayı, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin 4/1-c maddesinde “Bakanlıkça tabip, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar için bireysel hedef göstergelerine göre belirlenen 1,0 ile 1,4 arasında değişen katsayıyı,” şeklinde tanımlanmış olup aynı Yönetmeliğin 5/10 maddesinde bu katsayının Bakanlıkça belirlenene kadar 1 olarak uygulanacağı belirtilmiştir. Yönetmelikle Bakanlığa verilen yetki ile Bireysel Hedef Katsayısının Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar uyarınca bireysel hedef katsayısı en az 1, en çok 1,4 olacak; 1’in altında kalan katsayılar 1, 1,4’ün üzerinde kalan katsayılar 1,4 olarak kabul edilecektir. Yani farklı hastanelerde aynı iş yükü altında görev yapan hekimlerin birinin bireysel hedef katsayısı 1 iken diğerininki 1,4 olabilecektir.

Peki Z-skoruna dayalı bu sistem ne anlama geliyor?

Z-skoru, hekimin elde ettiği puanın, aynı branşta ve benzer özelliklere sahip sağlık tesislerinde görev yapan meslektaşlarının ortalamasıyla karşılaştırılması esasına dayanıyor. Hekimin ortalamadan ne kadar farklılaştığı hesaplanarak performans katsayısına yansıtılıyor. Böylece yalnızca yapılan işlemlerin sayısı değil; ana ve yan hedefler, özellikli işlemler, hedef muafiyetleri ve hedefin üzerinde hizmet üretimine ilişkin değerlendirmeler de sistemin parçası hâline geliyor.

Çalışanın performansı, aynı alanda görev yapan diğer çalışanların sonuçlarına göre sürekli yeniden konumlandırılıyor. Bu nedenle bu modelde daha fazla emek vermek, doğrudan daha yüksek katsayı ya da daha fazla ek ödeme anlamına gelmeyebilir. Çünkü hedef artık herkes için önceden belirlenmiş ve ulaşıldığında başarı olarak kabul edilen sabit bir ölçüt olmaktan çıkıyor. 

Çok çalışan hekim 140 birim aldığında, mevcut sisteme göre 100 birim alan hekimin ek ödemesi düşecektir. Zira hala ortada ek ödeme yapılacak olan 200 birim varken mevcut durumda toplam 2 katsayı varken yeni belirleme ile 2,4 katsayı olacaktır. Buna göre bireysel hedef katsayısı 1 olan hekim 83,3 birim ek ödeme alırken bireysel hedef katsayısı 1,4 olan hekim ise 116,6 birim ek ödeme alacaktır. 

Dolayısıyla sistem, sağlık çalışanının belirli bir hizmet standardını karşılayıp karşılamadığından çok, diğerlerinden ne kadar fazla puan ürettiğini esas alıyor. Bu anlayışın çalışma barışını zedelemesi, mesleki dayanışmayı geriletmesi ve sağlık çalışanlarını birbirleriyle rekabete sürüklemesi kaçınılmazdır. Üstelik çalışanın ay sonunda alacağı ek ödemenin miktarını önceden öngörebilmesini de güçleştiren bu sistem, bir hekimin kişisel hayattaki planlamasını da etkilemektedir.

Oysa sağlık hizmetinde ortaya çıkan performans yalnızca hekimin kişisel çabasının sonucu değildir. Çalışmayan tıbbi cihazlar, personel eksikliği, ameliyathane kapasitesinin yetersizliği veya yoğunluğu, yatak sıkıntısı, sarf malzemesi eksiklikleri ve sağlık tesisleri arasındaki altyapı farklılıkları doğrudan hizmet üretimini etkiler.

Bireysel hedef katsayının belirlenmesinde ise;

- Girişimsel işlemler,

- Ana performans parametreleri,

- Yan performans parametreleri(bonus)

- Z-Skor hesaplaması esas alınacaktır.

Aynı branşta görev yapan iki hekimden birinin gerekli cihazlara, yeterli yardımcı personele ve uygun ameliyathane koşullarına sahip olması; diğer hekimin ise bu imkânlardan yoksun çalışması, ortaya çıkan puan farkının bireysel performansla açıklanmasını mümkün kılmaz. Sağlık hizmetinin üretildiği koşullar eşit değilken sonuçları yalnızca çalışan üzerinden değerlendirmek adil değildir.

Bireysel Hedef Katsayısına dayalı bu anlayış, sağlık hizmetinin niteliği açısından da ciddi riskler taşımaktadır. Hastaya ayrılan sürenin kısalması, ayrıntılı muayenenin geri plana itilmesi, koruyucu sağlık hizmetleri ile kronik hastalık takibinin yeterince teşvik edilmemesi ve daha fazla puan getiren işlemlere yönelme baskısının artması bu risklerin başında gelmektedir.

Sağlık Meslek Mensupları mevcut koşullarda zaten düşük ücretlerle yoğun iş yükü altında çalışmakta olup ücretlerini ise 5 kalem altında, farklı bordrolarla düzenlenerek alabilmekte, adeta sağlık emekçilerinin daha fazla çalışması, insani olmayan koşullarda uzun sürelerle çalışması ödüllendirilmektedir. Bakanlık tarafından öngörülen bireysel hedef katsayısının belirlenmesine ilişkin çalışmalar da yine bu ödüllendirme ve cezalandırma sisteminin yeni bir parçasıdır.

Oysa hekimlik; daha fazla işlem yapmak değil, hastayı dinlemek, doğru tanıya ulaşmak, gereksiz tetkik ve girişimlerden kaçınmak ve hastanın sağlığını bütüncül biçimde gözetmektir.

Genel Sağlık-İş olarak bir kez daha vurguluyoruz:

Sağlık meslek mensupları, tek kalemde, en düşüğü yoksulluk sınırının üzerinden başlamak üzere tek kalemde maaş almalıdır. Sağlık emekçileri, ödüllendirme- cezalandırma sistemi ile alacakları ücreti bilmeden çalışmak durumunda bırakılmamalı; hekimler puan toplama kaygısı olmadan, mesleki ve vicdani kanaatleri uyarınca mesleki faaliyetlerini sürdürebilmeli, sağlık emekçilerinin yarıştırılmasına dönük her türlü uygulamadan vazgeçilmelidir.

Sağlık hizmetini puan ve performans yarışına dönüştüren, hastayı bir “puan kaynağı” olarak gören, çalışanlar arasındaki dayanışmayı zayıflatan ve çalışma ortamını rekabete sürükleyen hiçbir sistem kabul edilemez.

Sağlık hizmetinin ölçüsü daha fazla işlem değil, daha nitelikli ve insan odaklı sağlık hizmetidir.