NATO zirvesi öncesi kritik rapor

Galler'de bugün başlayacak NATO Zirvesi'nde öne çıkan maddeler arasında Ukrayna Krizi'nin yanı sıra IŞİD sorunu yer alıyor...

Galler’de bugün başlayacak olan NATO Zirvesi’nin ana maddesi Ukrayna Krizi olsa bile yeni Genel Sekreter Norveç Eski Başbakanı Jens Stolterberg’in önünde devasa bir IŞİD gündemi duruyor. Pentagon’a yakın isimlerin Washington’daki Center for New American Security isimli düşünce kuruluşunda hazırladıkları son raporda Türkiye için neredeyse Soğuk Savaş dönemine yakın bir “koruma kalkanı” oluşturulması öneriliyor.

Dört savunma uzmanının hazırladığı “Charting The Course” (Yol Haritasını Çizmek) isimli raporda, Ukrayna krizinin ardından Avrupa’nın Enerji güvenliği yeniden üst sıralara çıktı. NATO’nun bu konuda Avrupa Birliği ile daha yakın işbirliği içine girmesi gerektiğine dikkat çekiliyor. Bu noktalar da özellikle Kuzey Irak petrollerinin önem kazanacağı anlamına geliyor.

''GENEL SEKRETER TEDBİRLERİ BELİRLEMELİ'

Raporun Türkiye ile ilgili en kritik bölümü IŞİD’in varlığına dikkat çekilen “Güney Kanadın güvenliği” isimli bölüm. Bu bölümde yeni Genel Sekreter’e şu tavsiyeler yapılıyor: “Türkiye’nin Suriye’deki iç savaşın yayılması ve IŞİD tehdidine karşı hazırlanması gerekmekte. Genel Sekreter, farklı senaryolar üzerinden bölgedeki durumun kötüleşme ihtimaline karşı ne tedbirler alınması gerektiğini belirlemeli ve NATO’yu bunun için kanalize etmeli. İttifak, teröristlerin sızmalarını engellemek için bölgeye daha fazla istihbarat, takip ve izleme imkanları kaydırmalı. Ankara da bunun yanında özellikle cihatçıların sınırdan Yunanistan ve Bulgaristan’a geçişlerini engellemeli.”

Sadece tavsiye niteliği bile taşısa da raporun bu cümleleri tam anlamıyla, Suriye krizinin Türkiye’nin içine her durumda yansıyacağının işareti niteliğinde. NATO Türkiye’nin bu kez güneyden gelecek bir tehdit ve bunun içeride dönüşebileceği bir iç karışıklık nedeniyle korumaya alınması, istihbarat ve takip imkanlarının arttırılması gerektiğine dikkat çekiyor. Tavsiyeler uygulanırsa NATO’nun bu işi MİT ile mi yapmayı tercih edeceği yoksa hep çalıştığı TSK ile daha yakın bir temasa mı geçeceği bir diğer tartışma konusu. İbre ikincisinden yana görünüyor.

İRAN'IN NÜKLEER KAPASİTESİ DE RAPORDA

Raporda İran’ın nükleer kabiliyetlerine de dikkat çekilirken nükleer görüşmelerin çökme ihtimaline karşı hazırlık yapılması da öneriliyor. Cümle şöyle: “Görüşmelerin çökmesi halinde ABD ya da İsrail, İran’ın nükleer tesislerine bir saldırı yaparsa NATO’nun İran’a karşı ne tepki vereceğinin de içeride tartışılması gerekli. Buna alternatif olarak, anlaşma olursa, önümüzdeki on yıl boyunca nükleer teknolojiye sahip bir İran’la yaşama realitesi de tartışmaya açılmalı. NATO’nun görüşmelere katılan dört üyesi bu tartışmayı başlatabilir.”

Uzmanlar özellikle ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel’in zirvenin hemen sonrasında yapacağı bir dizi ziyaretin ve son durak olarak geleceği Ankara’nın önemine dikkat çekiyor. Hagel, IŞİD konusunda Türkiye’nin çok daha net tavır alması gerektiğini belirtirken, dün Newport’taki Deniz Harp Akademisi’nde CNN International’a verdiği mülakatta “Başkan’a Suriye’ye hava operasyonu dahil birkaç seçenekli senaryolar sunduk” diye konuştu.