Şiir işçisi 'Turgut Uyar'

Tarih: 21.08.2015 - 21:16

Kategori: Kültür & Sanat

Turgut Uyar, benimsediği şiir işçiliğini yaşamına uyarlamış ve neredeyse yaşamını şiir gibi yaşamıştır.

Turgut Uyar, 1927 yılında Ankara'da doğdu. 1946'da Bursa Askeri Lisesi'ni, 1947'de de Askeri Memurlar Okulu'nu bitirdi. Personel subayı olarak çeşitli görevlerde bulunduktan sonra, 1958'de askerlikten ayrılıp, Türkiye Selüloz ve Kağıt Sanayii'nde memurluk yaptı. 1969'da kendi isteğiyle emekli oldu.

İlk şiiri, 1947 yılında Yedigün dergisinde yayımlandı. Kaynak dergisinin düzenlediği yarışmada ikincilik kazandı. Yarışmada seçiciler kurulunda bulunan Nurullah Ataç'ın daha sonra da titizlikle izlediği ve beğendiği bir şair olarak dikkatleri üzerine çekti. Şiirleri Varlık, Dost, Pazar Postası, Değişim, Papirus, Yeni Dergi, Türk Dili, Oluşum gibi dergilerde çıktı.

İkinci Yeni akımının öncüleri arasında sayılan Uyar'ın ilk şiiri 1947'de Yenigün dergisinde yayımlanmıştır.[1] Hece ölçüsüyle yazdığı ve toplumsal konuları işleyen ilk iki kitabı Arz-ı Hal (1949) ve Türkiyem (1952)'den sonra, Dünyanın En Güzel Arabistanı (1959)'yla bireyin iç dünyasına ve birey-toplum ilişkisine yönelmiştir.

Tütünler Islak (1962) ve Her Pazartesi (1968)'de de koruduğu bu çizgi yerini Divan (1970) ile geleneksel şiirin kalıplarına, Toplandılar (1974) ve Kayayı Delen İncir (1982) ile söz konusu dönemde yaşanan sınıfsal mücadelenin yansımalarına bırakmıştır.

"Tütünler Islak"la Yeditepe Şiir Armağanı'nı ve Lucretius'tan Tomris Uyar'la birlikte yaptığı "Evrenin Yapısı" adlı çevirisiyle de 1975 TDK Çeviri Ödülü'nü kazandı.

Turgut Uyar, 22 Ağustos 1985 yılında hayatını kaybetti.

Turgut Uyar, Çağdaş Türk şiirinin önde gelen adlarından biriydi. İnsanın mutluluk arayışını dile getiren Uyar, imge düzeniyle genç kuşakları da etkilemişti...

Göğe Bakma Durağı

İkimiz birden sevinebiliriz göğe bakalım
Şu kaçamak ışıklardan şu şeker kamışlarından
Bebe dişlerinden güneşlerden yaban otlarından
Durmadan harcadığım şu gözlerimi al kurtar
Şu aranıp duran korkak ellerimi tut
Bu evleri atla bu evleri de bunları da
Göğe bakalım

Falanca durağa şimdi geliriz göğe bakalım
İnecek var deriz otobüs durur ineriz
Bu karanlık böyle iyi aferin tanrıya
Herkes uyusun iyi oluyor hoşlanıyorum
Hırsızlar polisler açlar toklar uyusun
Herkes uyusun bir seni uyutmam bir de ben uyumam
Herkes yokken biz oluruz biz uyumayalım
Nasıl olsa sarhoşuz nasıl olsa öpüşürüz sokaklarda
Beni bırak göğe bakalım

Senin bu ellerinde ne var bilmiyorum göğe bakalım
Tuttukça güçleniyorum kalabalık oluyorum
Bu senin eski zaman gizlerin yalnız gibi ağaçlar gibi
Sularım ısınsın diye bakıyorum ısınıyor
Seni aldım bu sunturlu yere getirdim
Sayısız penceren vardı bir bir kapattım
Bana dönesin diye bir bir kapattım
Şimdi otobüs gelir biner gideriz
Dönmeyeceğimiz bir yer beğen başka türlüsü güç
Bir ellerin bir ellerim yeter belliyelim yetsin
Seni aldım bana ayırdım durma kendini hatırlat
Durma kendini hatırlat
Durma göğe bakalım

Turgut Uyar